Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 6

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

षट् क्रमसु प्रशस्तास्ते मनवस्त्रिविधाः पुनः । तारांत्यरेफः स्वाहास्तु तत्राग्नेयाः समीरिताः ॥ ६ ॥

ṣaṭ kramasu praśastāste manavastrividhāḥ punaḥ | tārāṃtyarephaḥ svāhāstu tatrāgneyāḥ samīritāḥ || 6 ||

ในบรรดาหก “กรรมะ/ครมะ” บทมนู/มนตร์เหล่านั้นได้รับการสรรเสริญ และยังกล่าวว่าแบ่งได้เป็นสามประเภท; ในที่นั้น ประเภทอัคนేయะ (เกี่ยวเนื่องกับไฟ) ได้ประกาศว่าได้แก่ “ตารา”, “อันตยะ”, “เรผะ” และ “สวาหา”

षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत्/अविकारी रूप (indeclinable numeral used adjectivally)
क्रमसुin (the) sequences/steps
क्रमसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
प्रशस्ताःpraised/approved
प्रशस्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-शंस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
मनवःmanus / mantras called manava
मनवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रिविधाःthreefold
त्रिविधाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + विध (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः: त्रयः विधाः येषाम् (threefold)
पुनःagain/further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरर्थक क्रियाविशेषण (again/further)
तारान्त्यरेफःthe final ‘ra’ of “tārā”
तारान्त्यरेफः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतारा + अन्त्य + रेफ (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: तारायाः अन्त्यः रेफः (the final 'ra' of 'tārā')
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; होम-निपात (exclamation used in oblations)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तत्रthere/in that context
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक क्रियाविशेषण (there/in that context)
आग्नेयाःagni-related/fiery
आग्नेयाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (belonging to Agni / fiery)
समीरिताःare declared/uttered
समीरिताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-ईर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (are uttered/declared)

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

A
Agni
S
Svaha

FAQs

It frames mantra-usage as a disciplined, ordered science: sacred formulas are not random but classified and applied through recognized kramas, especially in fire-ritual contexts.

Indirectly: it supports bhakti-based worship by insisting that offerings into fire and devotional rites use correct mantra-markers (like svāhā), preserving sincerity through proper Vedic form.

Mantra-technical classification tied to phonetic/grammatical markers (e.g., repha = ‘ra’, antya = final sound) and ritual usage (svāhā) within Agneya (fire) procedures.