Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8

The Greatness of Viṣṇu

Uttaṅka’s Hymn, Hari’s Manifestation, and the Boon of Bhakti

यः स्थूलसूक्ष्मादिविशेषभेदैर्जगद्यथावत्स्वकृतं प्रविष्टः । त्वमेव तत्सर्वमनन्तसारं त्वत्तः परं नास्ति यतः परात्मन् ॥ ८ ॥

yaḥ sthūlasūkṣmādiviśeṣabhedairjagadyathāvatsvakṛtaṃ praviṣṭaḥ | tvameva tatsarvamanantasāraṃ tvattaḥ paraṃ nāsti yataḥ parātman || 8 ||

พระองค์คือผู้ที่ทรงสร้างจักรวาลนี้พร้อมความแตกต่างเฉพาะ เช่น หยาบและละเอียด แล้วทรงแทรกซึมเข้าสู่สิ่งที่ทรงสร้างตามที่มันเป็นจริง พระองค์เท่านั้นคือทั้งหมดนี้ อันมีสาระอนันต์; ไม่มีสิ่งใดเหนือพระองค์เลย โอ้ปรมาตมัน

यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
स्थूलसूक्ष्मादि-विशेष-भेदैःby distinctions such as gross and subtle
स्थूलसूक्ष्मादि-विशेष-भेदैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootस्थूल-सूक्ष्म-आदि + विशेष + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः: (1) स्थूलसूक्ष्मादि = द्वन्द्व/समाहार-प्रायः + आदि (अव्ययीभाव-प्रायः), (2) विशेषभेद = षष्ठी-तत्पुरुषः; समस्तपदम् तृतीया बहुवचन
जगत्the world
जगत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथावत्as it truly is
यथावत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
स्वकृतम्created by oneself
स्वकृतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootस्व-कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कृत’ = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) √कृ; तत्पुरुषः (स्वेन कृतम्)
प्रविष्टःhaving entered
प्रविष्टः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) √विश्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘entered’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; 2nd person pronoun
एवindeed/alone
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) अवधारणार्थक
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative used adjectivally
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनन्तसारम्of infinite essence
अनन्तसारम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनन्त-सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (अनन्तः सारः यस्य/अनन्तं सारम्)
त्वत्तःthan you / from you
त्वत्तः:
Apadana (अपादान/Ablative-source)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; pronoun
परम्higher
परम्:
Pratishedhya (प्रतिषेध्य/Negated predicate)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicative adjective
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
अस्तिexists
अस्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यतःbecause/since
यतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेतु-अर्थक (causal)
परात्मन्O Supreme Self
परात्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootपर-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः

Narada (addressing the Supreme Self, Vishnu/Narayana)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

V
Vishnu
P
Paramatman
J
Jagat

FAQs

It affirms Vishnu as the Supreme Self who both creates the cosmos and pervades it as its inner reality—gross, subtle, and all distinctions—so liberation comes from recognizing and surrendering to Him as the all.

Bhakti is strengthened by the conviction that the Lord is not distant: He is present within the entire world and within the devotee; since nothing is beyond Him, devotion becomes single-pointed (ananya-bhakti) toward Narayana alone.

No specific Vedanga technique is taught in this verse; its practical takeaway is Vedantic discernment of the gross (sthūla) and subtle (sūkṣma) levels of experience, used to contemplate the Lord’s all-pervading presence.