Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 147

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

कार्तिके शुक्लनवमी त्वादिः कृतयुगस्य च । त्रेतादिर्माधवे शुक्ले तृतीया पुण्यसंज्ञिता ॥ १४७ ॥

kārtike śuklanavamī tvādiḥ kṛtayugasya ca | tretādirmādhave śukle tṛtīyā puṇyasaṃjñitā || 147 ||

ในเดือนการ์ติกะ วันนวมิในปักษ์สว่างกล่าวว่าเป็นปฐมแห่งกฤตะ (สัตยะ) ยุค และในเดือนมาธวะ (ไวศาขะ) วันตฤติยาในปักษ์สว่างเป็นที่เลื่องลือว่าเป็นปฐมอันเป็นมงคลแห่งเตรตา ยุค

कार्तिकेin Kārtika (month)
कार्तिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन; मासे
शुक्लनवमीthe bright-fortnight ninth (tithi)
शुक्लनवमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्ल + नवमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘शुक्ला या नवमी’)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle); विरोध/विशेषार्थे ‘but/indeed’
आदिः(is) the beginning
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘beginning/commencement’
कृतयुगस्यof the Kṛta-yuga
कृतयुगस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकृतयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः (‘कृतं युगम्’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
त्रेताTretā (yuga)
त्रेता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युगनाम
आदिः(is) the beginning
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘beginning’ (elliptically: ‘(is) the beginning’)
माधवेin Mādhava (Vaiśākha)
माधवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासे (Vaiśākha)
शुक्लेin the bright (fortnight)
शुक्ले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘शुक्लपक्षे’ इत्यर्थे (in the bright fortnight)
तृतीयाthe third (tithi)
तृतीया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृतीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिथिनाम
पुण्यसंज्ञिताcalled ‘Punya’ (auspicious)
पुण्यसंज्ञिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य + संज्ञित (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘संज्ञित’ = ‘named’; तत्पुरुषः (‘पुण्या संज्ञा यस्याः’)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It sanctifies specific bright-fortnight tithis as cosmically charged beginnings of Yugas, making them especially meritorious for dharma—such as worship, japa, charity, and vrata observance.

By highlighting sacred timings (kāla) for practice, it supports bhakti discipline: devotees intensify Viṣṇu-oriented worship on these auspicious tithis to gain greater spiritual fruit through properly chosen time.

It reflects Jyotiṣa (Vedāṅga astrology/chronology) via tithi and month identification—Kārtika and Mādhava (Vaiśākha), bright fortnight, Navamī and Tṛtīyā—used for planning rites and vratas.