Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79
Janaka’s Quest for Liberation; Pañcaśikha’s Sāṅkhya on Renunciation, Elements, Guṇas, and the Deathless State
दृढैर्हि पाशैर्विविधैर्विमुक्तः प्रजानिमित्तैरपि दैवतैश्च । यदा ह्यसौ दुःखसौख्ये जहाति मुक्तस्तदाऽग्र्यां गतिमेत्यलिंगः ॥ ७९ ॥
dṛḍhairhi pāśairvividhairvimuktaḥ prajānimittairapi daivataiśca | yadā hyasau duḥkhasaukhye jahāti muktastadā'gryāṃ gatimetyaliṃgaḥ || 79 ||
เมื่อผู้หนึ่งหลุดพ้นจากบ่วงอันแน่นหนาหลากหลาย—ทั้งที่เกิดเพราะบุตรหลานและที่เกี่ยวเนื่องกับเทวผู้กำกับ—แล้วสละทั้งทุกข์และสุข เขาย่อมเป็นผู้หลุดพ้น และเมื่อไร้เครื่องหมายแห่งกาย ย่อมบรรลุคติอันสูงสุด
Sanatkumara (teaching Narada on Moksha-dharma)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: vira
FAQs
It defines liberation as freedom from binding attachments (including family/progeny-based ties and ritual-deity-based dependencies) and as the transcendence of both pleasure and pain, culminating in the supreme, bodiless state.
While framed in Moksha language, it supports mature Bhakti by implying that devotion becomes pure when it is not driven by worldly aims (family continuance, rewards from deities) and when the devotee remains even-minded beyond sukha-duḥkha.
No specific Vedanga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught here; the practical takeaway is sādhana-oriented—cultivating vairāgya and equanimity (upekṣā toward sukha-duḥkha) as a discipline that supports Moksha.