Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 7

The Exposition of the Table of Contents (Anukramaṇī) of the Agni Purāṇa

विनायकादिपूजा च नानादीक्षाविधिः परम् । प्रतिष्ठा सर्वदेवानां ब्रह्मंडस्य निरूपणम् ॥ ७ ॥

vināyakādipūjā ca nānādīkṣāvidhiḥ param | pratiṣṭhā sarvadevānāṃ brahmaṃḍasya nirūpaṇam || 7 ||

คัมภีร์นี้สอนการบูชาที่เริ่มด้วยพระวินายกะ วิธีการทิษา (การอุปสมบท/การรับศีล) หลากหลายอันประเสริฐ การประดิษฐานเทวะทั้งปวง และการอธิบายพรหมาณฑะคือไข่จักรวาล

vināyaka-ādi-pūjāworship of Vināyaka and others
vināyaka-ādi-pūjā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + pūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘विनायकादीनां पूजा’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
nānā-dīkṣā-vidhiḥvarious initiation rites and rules
nānā-dīkṣā-vidhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + dīkṣā (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: ‘नानाविधा दīkṣā-vidhiḥ’ (various initiation procedures)
paramsupreme; excellent
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); (here) विशेषणरूपेण—‘श्रेष्ठम्/परम्’
pratiṣṭhāconsecration; installation
pratiṣṭhā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpratiṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
sarva-devānāmof all the gods
sarva-devānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); समासः—कर्मधारयः: ‘सर्वे देवाः’
brahma-aṇḍasyaof the universe (Brahmā’s cosmic egg)
brahma-aṇḍasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + aṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: ‘ब्रह्मणः अण्डम्’ (cosmic egg)
nirūpaṇamdescription; exposition
nirūpaṇam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnirūpaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

Suta (narrating the Anukramanika/contents of the Narada Purana)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

V
Vinayaka (Ganesha)
S
Sarva-deva (all deities)
B
Brahmanda

FAQs

This verse signals that the text integrates practical dharma (ritual worship, initiation, consecration) with metaphysical vision (the Brahmāṇḍa), presenting ritual order as aligned with cosmic order.

By emphasizing vināyakādipūjā and the installation of deities, it frames devotion as embodied worship—approaching the divine through properly established forms and disciplined rites that support sustained bhakti.

Ritual procedure is foregrounded—dīkṣā-vidhi and pratiṣṭhā depend on correct mantra application and ceremonial sequencing, aligning most closely with Kalpa (ritual science) in practice.