Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 81

The Explanation of the Twelve-Month Caturthī Vrata

नरैः स्त्रीभिर्विशेषेण कुंदपुष्पैः सकुंकुमैः । रक्तसूत्रे रक्तपुष्पैस्तथैवालक्तकेन च ॥ ८१ ॥

naraiḥ strībhirviśeṣeṇa kuṃdapuṣpaiḥ sakuṃkumaiḥ | raktasūtre raktapuṣpaistathaivālaktakena ca || 81 ||

ชายและโดยเฉพาะสตรีพึงประกอบพิธีด้วยดอกกุนทะผสมกุมกุม ใช้ด้ายสีแดงและดอกไม้สีแดง และทาอัลตาสีแดงด้วย

नरैःby men
नरैः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ/सहकर्ता-समूह (agents/participants)
स्त्रीभिःby women
स्त्रीभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ/सहकर्ता-समूह
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभावार्थे (instrumental used adverbially); क्रियाविशेषण (adverb)
कुंद-पुष्पैःwith kunda-flowers (jasmine blossoms)
कुंद-पुष्पैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुंद (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणम् (instrument: offerings)
स-कुंकुमैःtogether with saffron/vermilion
स-कुंकुमैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + कुंकुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘स’ उपपदपूर्वक समास; कुंदपुष्पैः-विशेषणम्
रक्त-सूत्रेin/with a red thread
रक्त-सूत्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पाठभेदे ‘रक्तसूत्रैः’ अपेक्षितम्—अत्र ‘रक्तसूत्रे’ इति रूपेण स्थान/विषय-निर्देश (locative/topic)
रक्त-पुष्पैःwith red flowers
रक्त-पुष्पैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणम् (instrument: offerings)
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: ‘indeed/just’)
अलक्तकेनwith lac-dye (red coloring)
अलक्तकेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअलक्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणम् (instrument: red dye/lac)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)

Narada (instructional narration within the Purva-bhaga summary tradition)

Vrata: Gaurī-vrata (context)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It emphasizes auspicious, sattvic offerings and color-symbolism (red for śakti, prosperity, and devotion) as a disciplined way to express bhakti through correctly chosen worship materials.

Bhakti is shown as practical devotion—serving the deity through careful, reverent pūjā using prescribed flowers, kumkuma, and other auspicious items rather than mere sentiment.

It reflects kalpa-style procedural knowledge (ritual application of materials and symbols), aligning with smārta/vaidika pūjā conventions about appropriate dravya (offerings) and their use.