Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 26

The Description of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s Table of Contents

Anukramaṇī

वर्णनं नरकाणां च विकर्माचरणैस्ततः । मनोमयपुराख्यानं लयः प्राकृतिकस्ततः ॥ २६ ॥

varṇanaṃ narakāṇāṃ ca vikarmācaraṇaistataḥ | manomayapurākhyānaṃ layaḥ prākṛtikastataḥ || 26 ||

ต่อจากนั้นกล่าวพรรณนานรกทั้งหลายและการประพฤติกรรมต้องห้าม; แล้วจึงเล่าเรื่องนครมโนมยะ และต่อไปคือการล่มสลายกลับสู่ปรกฤติ (ปฐมธรรมชาติ)

वर्णनम्description
वर्णनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नरकाणाम्of the hells
नरकाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विकर्मwrong action/sinful act
विकर्म:
TypeNoun
Rootवि + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextual stem in compound), एकवचन (समासाङ्ग)
आचरणैःby (their) practice/commission
आचरणैः:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootआचरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर-अर्थे (adverb: thereafter/from that)
मनःmind
मनः:
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
मयconsisting of
मय:
TypeAdjective
Rootमय (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग), ‘-मय’ प्रत्ययार्थ: made of/consisting of
पुरcity
पुर:
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
आख्यानम्account/narration (of the mind-made city)
आख्यानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समास: मनोमयपुर-आख्यानम् (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘of the mind-made city’)
लयःdissolution
लयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्राकृतिकःnatural/prakṛti-based
प्राकृतिकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राकृतिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies लयः)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर-अर्थे (adverb: thereafter)

Sage Sanatkumara (in dialogue with Narada, giving a sequential outline of topics)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

N
Naraka
P
Prakriti

FAQs

It functions as an index-like summary, linking ethical causality (vikarma leading to naraka) with a broader cosmological frame that culminates in prākṛtika laya—reminding the reader that actions have consequences within a universe that also undergoes periodic dissolution.

Indirectly: by warning against vikarma and its painful results (naraka), it pushes the seeker toward sādhana grounded in dharma—within which Vishnu-bhakti is traditionally upheld as a purifying, liberating orientation that counters sinful tendencies.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is primarily a Purāṇic topic-outline. Practically, it reinforces dharma-śāstric discernment between karma and vikarma (permissible vs. forbidden acts).