Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

The Description of the Anukramaṇikā (Chapter-wise Summary) of the Varāha Purāṇa

महातपस आख्यानं गौर्युत्पत्तिस्ततः परा । विनायकस्य नागानां सेनान्यादित्ययोरपि ॥ ५ ॥

mahātapasa ākhyānaṃ gauryutpattistataḥ parā | vināyakasya nāgānāṃ senānyādityayorapi || 5 ||

จากนั้นเป็นเรื่องราวของมหาตปัส ต่อด้วยคำบรรยายอันประเสริฐว่าด้วยการอุบัติของพระแม่คาวรี และยังมีเรื่องของพระวินายกะ เหล่านาค แม่ทัพ และเหล่าอาทิตยะด้วย

mahā-tapasaḥof the great ascetic (Mahātapas)
mahā-tapasaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + tapas (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive/Ṣaṣṭhī (6), Singular (एकवचन)
ākhyānamthe account
ākhyānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootākhyāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Prathamā (1) or Accusative/Dvitīyā (2), Singular (एकवचन); item/topic
gaurī-utpattiḥthe birth/origin of Gaurī
gaurī-utpattiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक) + utpatti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative/Prathamā (1), Singular (एकवचन)
tataḥthereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रमवाचक-अव्यय)
parānext/further
parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative/Prathamā (1), Singular (एकवचन); agrees with utpattiḥ
vināyakasyaof Vināyaka (Gaṇeśa)
vināyakasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive/Ṣaṣṭhī (6), Singular (एकवचन)
nāgānāmof the nāgas/serpents
nāgānām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive/Ṣaṣṭhī (6), Plural (बहुवचन)
senānī-ādityayoḥof Senānī and Āditya
senānī-ādityayoḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsenānī (प्रातिपदिक) + āditya (प्रातिपदिक)
FormGenitive/Ṣaṣṭhī (6), Dual (द्विवचन); 'of Senānī and Āditya'
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात) 'also/even'

Suta (summarizing the contents in an anukramanika-style listing)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

M
Mahātapas
G
Gaurī
V
Vināyaka
N
Nāgas
S
Senānīs
Ā
Ādityas

FAQs

It functions as an anukramanika (table-of-contents) verse, indicating that the text will present puranic narratives of major divine manifestations—Gaurī and Vināyaka—along with cosmic classes like the Ādityas and Nāgas, framing dharma through sacred history.

Indirectly: by pointing to forthcoming kathā (sacred narratives) of revered deities, it signals the puranic method of cultivating bhakti through śravaṇa (hearing) and smaraṇa (remembrance) of divine līlā and origins.

No specific Vedāṅga teaching is stated in this verse; its practical takeaway is structural—an anukrama/listing technique used for organizing transmission and study (useful for recitation, indexing, and archival referencing).