Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyaya 73The Uttama Manvantara: Classes of Devas, Indra Sushanti, and the Royal Lineage

तृतीये तु गणॆ देवाः शिवाख्या मुनिसत्तम ।

शिवाः स्वरूपतस्ते तु श्रुताः पापप्रणाशनाः ॥

tṛtīye tu gaṇe devāḥ śivākhyā munisattama / śivāḥ svarūpatas te tu śrutāḥ pāpapraṇāśanāḥ

ในกลุ่มที่สาม โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่นักบวชฤๅษี เหล่าเทวะถูกเรียกว่า “ศิวาขยะ” พวกท่านมีสภาวะเป็นมงคลโดยแท้ และเป็นที่สดับว่าเป็นผู้ทำลายบาป

tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular; agrees with gaṇe
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) indicating contrast/emphasis
gaṇein the group
gaṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
śiva-ākhyāḥcalled Śiva
śiva-ākhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiva + ākhya (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; ‘named Śiva’
muni-sattamaO best of sages
muni-sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni + sattama (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular; address
śivāḥauspicious/Śiva-like
śivāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
svarūpataḥby nature/in form
svarūpataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsva-rūpa (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्-प्रत्यय)
FormAvyaya; ablatival adverb (तसिलन्त) meaning ‘by nature/in form’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; pronoun
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle
śrutāḥare known/are heard of
śrutāḥ:
Kriyā (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (1st), Plural; used predicatively ‘are heard/are known’
pāpa-praṇāśanāḥdestroyers of sin
pāpa-praṇāśanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa + praṇāśana (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; ‘destroyers of sin’
Mārkaṇḍeya addressing a sage (munisattama)
Śiva (as an epithet/class-name; not necessarily the deity acting here)
CosmologyManvantaraDeva classificationsSin-destruction (pāpa-kṣaya)

FAQs

Auspiciousness (śiva) is treated as an active purifying force: alignment with beneficence is itself ‘sin-destroying’ in consequence and orientation.

Manvantara: another component of the standard manvantara roster—classification of devas.

‘Śiva by nature’ points to intrinsic sattva: when the mind rests in auspicious clarity, pāpa (binding tendency) is said to be dissolved.