Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Adhyaya 54Cosmography of Jambudvipa: Continents, Oceans, Varshas, and Mount Meru

हिमवान् हेमकूटश्च ऋषभो मेरुरेव च ।

नीलः श्वेतस्तथा शृङ्गी सप्तास्मिन् वर्षपर्वताः ॥

himavān hemakūṭaś ca ṛṣabho merur eva ca | nīlaḥ śvetas tathā śṛṅgī saptāsmin varṣa-parvatāḥ ||

หิมวาน เฮมกูฏ ฤษภะ และเมรุ; นีละ ศเวตะ และศฤงคี—เหล่านี้คือภูเขาวรรษะทั้งเจ็ดใน (ชัมพูทวีป) นี้।

हिमवान्Himavān (Himalaya)
हिमवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
हेमकूटःHemakūṭa (mountain)
हेमकूटः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + कूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हेमस्य कूटः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
ऋषभःṚṣabha (mountain)
ऋषभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
मेरुःMeru (mountain)
मेरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
नीलःNīla (mountain)
नीलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
श्वेतःŚveta (mountain)
श्वेतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
शृङ्गीŚṛṅgī (mountain)
शृङ्गी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशृङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्; विशेषण (वर्षपर्वताः)
अस्मिन्in this (region)
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
वर्षपर्वताःthe mountains of the varṣas (regional mountains)
वर्षपर्वताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वर्षस्य पर्वताः)
Unnamed Purāṇic narrator describing cosmic geography (frame-speakers not explicit in this excerpt)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

CosmologySacred GeographyMount MeruBhu-mandala Divisions

FAQs

Mountains serve as cosmic boundaries and supports—mirroring the need for boundaries and disciplines (niyama) that stabilize human life and society.

Again 'Sthāna'—the structural description of the world and its divisions.

Meru as the central axis can symbolize the inner spine/axis of awareness; the surrounding ranges suggest layered stabilizers around the center of consciousness.