Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

तेषां स्वनामधेयानि क्रौञ्चद्वीपे तथाभवन् । ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे पुत्रनामाङ्कितानि वै ॥

teṣāṃ sva-nāmadheyāni krauñcadvīpe tathābhavan | jyotiṣmataḥ kuśadvīpe putra-nāmāṅkitāni vai ||

ในกรุณจทวีป แคว้นต่าง ๆ ได้ชื่อเรียกตามนามของตนเอง และในกุศทวีป แคว้นทั้งหลายก็ถูกกำหนดด้วยนามของบุตรทั้งหลายแห่งโชติษมัตเช่นกัน.

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी बहुवचन (Gen. pl.)
स्वनामधेयानिtheir own names/appellations
स्वनामधेयानि:
कर्ता (kartā) / विषय
TypeNoun
Rootस्व + नामधेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom. pl.); कर्मधारयः (‘own’ + ‘name/appellation’)
क्रौञ्चद्वीपेin Krauñcadvīpa
क्रौञ्चद्वीपे:
अधिकरण (adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc. sg.); तत्पुरुषः (क्रौञ्चस्य द्वीपः)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अनुकरण (adverb: ‘thus/likewise’)
अभवन्became/were
अभवन्:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन (3rd pl.)
ज्योतिष्मतःof Jyotiṣmān/Jyotiṣmata (name)
ज्योतिष्मतः:
सम्बन्ध (ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootज्योतिष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen. sg.)
कुशद्वीपेin Kuśadvīpa
कुशद्वीपे:
अधिकरण (adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootकुश + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc. sg.); तत्पुरुषः (कुशस्य द्वीपः)
पुत्रनामाङ्कितानिmarked with the sons’ names
पुत्रनामाङ्कितानि:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपुत्र + नाम + अङ्कित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom. pl.); तत्पुरुषः (पुत्रनाम्ना अङ्कितानि) ‘marked/inscribed with sons’ names’
वैindeed
वै:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
Puranic narrator (cosmography section)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Sacred GeographyGenealogyCosmology

FAQs

Puranic geography is mnemonic: to remember the world is to remember its lineages; place and person are mutually referential.

Vamśa (genealogies) integrated into Sarga-like cosmography.

‘Aṅkita’ (marked/inscribed) implies sacralization of space through naming—territory becomes a living record of ancestral continuity.