Shloka 42
Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
पुरञ्च खेṭकञ्चैव तद्वद् द्रोणीमुखं द्विज ।
शाखानगरकञ्चापि तथा कर्वटकेन्द्रमी ॥
puraṃ ca kheṭakaṃ caiva tadvad droṇīmukhaṃ dvija | śākhānagarakaṃ cāpi tathā karvaṭakaṃ drami ||
โอ ทวิชะ! มีการกล่าวถึง ปุระ (นคร) และ เขฏกะ (เมืองตลาด/ชุมชนมีป้อม), เช่นเดียวกับ โดรณีมุขะ; อีกทั้ง ศาขานครกะ (เมืองสาขา) และ กรวฏกะ (เมืองเล็ก/ชุมชนพักทาง) ด้วย
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Purāṇic instruction extends to how communities are structured; naming settlement-types implies roles, duties, and protections appropriate to each scale of habitation.
Sthiti-oriented material: social maintenance through administrative clarity (what constitutes a city vs. township, etc.).
Multiple settlement ‘tiers’ can be read as levels of organization in life—household, community, polity—each requiring appropriate boundaries and disciplines.