Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Adhyaya 43Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship

तस्य भागे तथैवाह्नो योगं युञ्जीत योगवित् ।

पूर्वाह्ने चापराह्ने च मध्याह्ने चापि तद्दिने ॥

tasya bhāge tathaivāhno yogaṃ yuñjīta yogavit / pūrvāhne cāparāhne ca madhyāhne cāpi tad dine

ในช่วงเวลาเดียวกันของวันนั้นเอง ผู้รู้โยคะพึงปฏิบัติโยคะ—ไม่ว่าจะเป็นยามเช้า ยามบ่าย หรือยามเที่ยง ในวันนั้นเอง.

तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Gen.), एकवचन; ‘of that (time/period)’
भागेin (that) part/portion
भागे:
अधिकरण (Location/Time)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Loc.), एकवचन; ‘in a portion’
तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/Adverb)
एवindeed, just
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/Emphasis particle)
अह्नःof the day
अह्नः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Gen.), एकवचन; ‘of the day’
योगम्yoga, yogic practice
योगम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc.), एकवचन
युञ्जीतshould practice
युञ्जीत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘should practice/apply’
योगवित्the knower of yoga
योगवित्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयोगविद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; तत्पुरुषः: योगं वेत्ति (knower of yoga)
पूर्वाह्नेin the forenoon
पूर्वाह्ने:
अधिकरण (Time)
TypeNoun
Rootपूर्वाह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Loc.), एकवचन; तत्पुरुषः: पूर्वः अह्नः
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
अपराह्नेin the afternoon
अपराह्ने:
अधिकरण (Time)
TypeNoun
Rootअपराह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Loc.), एकवचन; तत्पुरुषः: अपरः अह्नः
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
मध्याह्नेat midday
मध्याह्ने:
अधिकरण (Time)
TypeNoun
Rootमध्याह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Loc.), एकवचन; तत्पुरुषः: मध्यः अह्नः
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
अपिalso
अपि:
निपात (Additive)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Emphatic ‘also’)
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Loc.), एकवचन; used with दिने: ‘on that’
दिनेon the day
दिने:
अधिकरण (Time)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Loc.), एकवचन
Instructional voice addressing King Alarka (ālarka)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Yoga regimenAuspicious/critical timingDisciplineResponse to omens

FAQs

The teaching is pragmatic: spiritual practice is scheduled with precision at the very time-window implicated by the sign—turning anxiety into disciplined action.

Not pancalakṣaṇa material; it is prescriptive yoga-dharma (ācāra) within a philosophical discourse.

Time-of-day corresponds to shifts in guṇas and prāṇic currents; aligning practice with that segment aims to neutralize the karmic ‘opening’ indicated by the omen.