Shloka 37

Adhyaya 39Funeral Rites

सर्वे दोषाः प्रणश्यन्ति स्वस्थश्चैवोपजायते ।

वीक्षते च परं ब्रह्म प्राकृतांश्च गुणान् पृथक् ॥

sarve doṣāḥ praṇaśyanti svasthaś caivopajāyate / vīkṣate ca paraṃ brahma prākṛtāṃś ca guṇān pṛthak //

บาปโทษทั้งปวงย่อมสิ้นไป และผู้ปฏิบัติตั้งมั่นในความเป็นสุขภาพดี เขาย่อมเห็นพรหมันสูงสุด และจำแนกคุณะตามธรรมชาติของปรกฤติว่าแยกต่างหากจากอาตมันได้อย่างชัดเจน

sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (Nominative/प्रथमा), Bahuvacana (Plural/बहुवचन); viśeṣaṇa of doṣāḥ
doṣāḥfaults, defects
doṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative), Bahuvacana; kartṛ-pada
praṇaśyantiperish, disappear
praṇaśyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√naś (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present/लट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Bahuvacana; parasmaipada
svasthaḥwell-being; one who is healthy/steady
svasthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvastha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative), Ekavacana (Singular/एकवचन); subject of upajāyate
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction/समुच्चय-निपात)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphatic particle/अवधारण-निपात)
upajāyatearises, is produced
upajāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√jan (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present), Prathama-puruṣa, Ekavacana; ātmanepada
vīkṣatesees, beholds
vīkṣate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√īkṣ (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present), Prathama-puruṣa, Ekavacana; ātmanepada
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
paramsupreme
param:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (Accusative/द्वितीया), Ekavacana; viśeṣaṇa of brahma
brahmaBrahman, the Absolute
brahma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Dvitīyā (Accusative), Ekavacana; object of vīkṣate
prākṛtānnatural, material
prākṛtān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprākṛta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Bahuvacana; viśeṣaṇa of guṇān
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
guṇānqualities (guṇas)
guṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative), Bahuvacana; object (with pṛthak)
pṛthakseparately, distinct
pṛthak:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
FormKriyā-viśeṣaṇa avyaya (adverb/क्रियाविशेषण-अव्यय)
Didactic narrator voice within the Purāṇic instruction (yoga-prakaraṇa); specific interlocutors not explicit in these verses

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

YogaSāṃkhya-Yoga discernmentPurificationBrahman-realizationGuṇa-viveka

FAQs

Yoga practice is presented as both therapeutic and liberative: impurities (doṣa) fall away, health and inner stability arise, and the practitioner gains discriminative insight—seeing Brahman while recognizing the guṇas as functions of prakṛti rather than the true Self.

Primarily ancillary dharma/ācāra teaching rather than one of the five (sarga, pratisarga, vaṃśa, manvantara, vaṃśānucarita). It supports dharma by prescribing yogic discipline and its fruits.

The ‘separation’ of guṇas from the seer indicates viveka-khyāti: the yogin ceases to identify with prakṛti’s modes, enabling the direct intuition of Brahman (or the puruṣa principle) beyond conditioned nature.