Adhyaya 19 — Kartavirya Arjuna at Dattatreya’s Ashram: Boons, Sovereignty, and Vaishnava Praise
तथोन्मार्गप्रवृत्तस्य चास्तु सन्मार्गदेशकः ।
सन्तु मेऽतिथयः श्लाघ्या वित्तदाने तथाक्षये ॥
tathonmārgapravṛttasya cāstu sanmārgadeśakaḥ /
santu me 'tithayaḥ ślāghyā vittadāne tathākṣaye
หากข้าก้าวไปในทางอันผิด ขอให้มีผู้ชี้นำสู่ทางอันถูกต้อง ขอให้แขกของข้าเป็นผู้ควรแก่การสรรเสริญ และขอให้ทรัพย์เพื่อการทานของข้าเป็นอักขยะ ไม่รู้สิ้น
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Even a powerful ruler asks for safeguards: moral course-correction, good company, and resources for generosity. Kingship is presented as stewardship requiring humility and continual guidance.
Carita with dharma-instruction embedded: the narrative uses a king’s boon-request to teach rājadharma and gṛhastha-style virtues (atithi, dāna).
The ‘sanmārga-deśaka’ functions like the inner conscience or guru-principle; ‘praiseworthy guests’ symbolizes the arrival of dharmic opportunities, and ‘akṣaya dāna’ the ever-renewing merit stream.