Previous Verse
Next Verse

Shloka 92

Adhyaya 14The Messenger of Yama Explains Karmic Retribution and the Causes of Naraka Torments

तिष्ठन्त्यब्दसहस्राणि सुबहूनि ततः पुनः ।

जायन्ते मानवाः कुष्ठ-क्षयरोगादिचिह्नताः ॥

tiṣṭhanty abdasahasrāṇi subahūni tataḥ punaḥ /

jāyante mānavāḥ kuṣṭha-kṣayarogādicihnatāḥ

เขาทั้งหลายดำรงอยู่ ณ ที่นั้นเป็นเวลาหลายพันปี; แล้วจึงกลับมาเกิดเป็นมนุษย์อีกครั้ง โดยมีเครื่องหมายคือโรคเรื้อน โรคซูบผอม (วัณโรค) และอาการอื่นทำนองนั้น

तिष्ठन्तिthey remain
तिष्ठन्ति:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √स्था → तिष्ठति (परस्मै)
अब्दसहस्राणिthousands of years
अब्दसहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअब्द-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कालपरिमाण-accusative), बहुवचन; समासः—अब्दानां सहस्राणि (षष्ठी-तत्पुरुष)
सुबहूनिvery many
सुबहूनि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-बहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अब्दसहस्राणि)
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् अर्थे (adverb: 'then/thereafter')
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (adverb: 'again')
जायन्तेthey are born
जायन्ते:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
कुष्ठक्षयरोगादिचिह्नताःmarked with signs such as leprosy, consumption, and diseases
कुष्ठक्षयरोगादिचिह्नताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुष्ठ-क्षय-रोग-आदि-चिह्नत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (मानवाः); समासः—कुष्ठं च क्षयः च रोगः च आदि चिह्नानि येषां ते (बहुपद-तत्पुरुषप्रायः; 'ādi' समुच्चयार्थ)
Yamakiṅkara

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Yama
KarmaRebirthDisease as karmic markNaraka duration

FAQs

Consequences can extend beyond a single life: after punitive experience, residual karma may manifest as embodied suffering. The verse encourages preventative dharma rather than reactive regret.

Not a core pancalakṣaṇa unit; it is moral-causal teaching about karma and rebirth used to support dharma.

Illness-marks symbolize impressions (saṃskāras) carried forward; the body becomes a visible ledger of past actions, urging inner purification.