Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Adhyaya 10Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey

सोऽहं पूर्वाश्रमादेव निष्ठाधर्ममुपाश्रितः ।

एकान्तित्वमुपागम्य यतिष्याम्यात्ममोक्षणे ॥

so ’haṃ pūrvāśramād eva niṣṭhādharmam upāśritaḥ | ekāntitvam upāgamya yatiṣyāmy ātmamokṣaṇe ||

ฉะนั้นตั้งแต่ช่วงชีวิตก่อน ข้าพเจ้าได้เข้าถึงที่พึ่งคือธรรมอันมั่นคง ครั้นบรรลุความแน่วแน่เป็นหนึ่งเดียว (เอกานติตวะ) แล้ว ข้าพเจ้าจะเพียรเพื่อโมกษะแห่งอาตมัน

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
पूर्वाश्रमात्from the former stage of life
पूर्वाश्रमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootपूर्व-आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः कर्मधारयः (पूर्वः आश्रमः)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात
निष्ठाधर्मम्the discipline/duty of steadfastness
निष्ठाधर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिष्ठा-धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (निष्ठायाः धर्मः)
उपाश्रितःhaving resorted to
उपाश्रितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप-आ-श्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकान्तित्वम्solitariness/one-pointedness
एकान्तित्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएकान्तित्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागम्यhaving attained
उपागम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-गम् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/क्त्वान्त), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
यतिष्यामिI will strive
यतिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
Formलृट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आत्ममोक्षणेin the liberation of the self
आत्ममोक्षणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआत्म-मोक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः मोक्षणम्)
Son to Father

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

MokshaSannyasa/renunciation idealOne-pointedness (ekāgratā/ekāntitva)Āśrama-dharma

FAQs

Liberation is presented as the culmination of sustained commitment (niṣṭhā) and inner exclusivity (ekāntitva), implying that scattered living cannot yield mokṣa.

Dharma/Upadeśa with āśrama framing; not a cosmological or genealogical unit.

Ekāntitva hints at turning away from plurality (nānatva) toward the single reality of ātman/brahman; ‘former āśrama’ suggests continuity of vow across births.