Shloka 9
Ballava (Bhīma) Seeks Employment as Royal Cook in Virāṭa’s Court
इहाहमिच्छामि तवानघान्तिके वस्तुं यथा कामचरस्तथा विभो । तमब्रवीत् स्वागतमित्यनन्तरं राजा प्रह्ृष्ट: प्रतिसंगृहाण च,“अनघ! मैं यहाँ आपके समीप रहना चाहता हूँ। प्रभो! जैसी आपकी इच्छा होगी, उसी प्रकार सब कार्य करते हुए मैं यहाँ रहूँगा।' युधिष्ठिरकी बात सुनकर राजा विराट बहुत प्रसन्न हुए और बोले--“ब्रह्मनन्! आपका स्वागत है।” तदनन्तर उन्होंने राजाओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिरको सादर ग्रहण किया। ग्रहण करके राजा विराटने प्रसन्न मनसे उनसे इस प्रकार कहा--“तात! मैं प्रेमपूर्वक्कत आपसे पूछता हूँ, आप इस समय किस राजाके राज्यसे यहाँ आये हैं?
ihāham icchāmi tavānaghāntike vastuṁ yathā kāmacaras tathā vibho | tam abravīt svāgatam ity anantaraṁ rājā prahṛṣṭaḥ pratisaṁgṛhāṇa ca |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ผู้ปราศจากมลทิน ข้าปรารถนาจะพำนักอยู่ ณ ที่นี้ใกล้ท่าน โอ้เจ้านาย ในทุกกิจการข้าจะประพฤติตามพระประสงค์ของท่านโดยสิ้นเชิง” ครั้นได้ฟังดังนั้น พระเจ้าวิราฏะยินดีเป็นอย่างยิ่งและตรัสทันทีว่า “ยินดีต้อนรับ!” แล้วพระองค์ทรงรับยุธิษฐิระ ผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ ด้วยความเคารพ และด้วยพระทัยปลื้มปีติทรงไต่ถามด้วยความเอ็นดูว่าเขามาจากแว่นแคว้นของกษัตริย์พระองค์ใด
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic conduct through humility and disciplined speech: one should approach a host with respect, offer service aligned with rightful wishes, and uphold courteous hospitality. Even under pressure (concealment), ethical restraint and proper etiquette preserve social order and trust.
Yudhishthira expresses his wish to stay near King Virata and to act according to the king’s wishes. Virata, pleased, welcomes him and formally receives him with honor, then begins to question him affectionately about his origin—setting the stage for the Pandavas’ incognito stay in Virata’s court.