Shloka 27
“एक मनुष्य शीघ्र ही हाथमें घण्टा लिये मतवाले गजराजपर बैठ जाय और नगरके समस्त चौराहोंपर हमारी विजयका संवाद सुनावे। राजकुमारी उत्तरा भी उत्तम शुड्भधार और सुन्दर वेष-भूषासे सुशोभित हो अन्य राजकुमारियोंके साथ मेरे पुत्रकी अगवानीमें जाय ।। वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा चेद॑ वचन॑ पार्थिवस्य सर्व पुरं स्वस्तिकपाणि भूतम् । भेयश्व॒ तूर्याणि च वारिजाश्न वेषै: परार्घ्य: प्रमदा: शुभाश्न,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! राजाकी इस आज्ञाको सुनकर बहुमूल्य वेशभूषासे सुशोभित सौभाग्यवती तरुणी स्त्रियों, सूत, मागध और बंदीजनोंसहित समस्त पुरवासी, हाथोंमें मांगलिक वस्तुएँ लेकर भेरी, तूर्य, शंख तथा पणव आदि मांगलिक बाजे साथ लिये महाबली विराटके अनन्त पराक्रमी पुत्र उत्तरकी अगवानी करनेके लिये नगरसे बाहर गये
vaiśampāyana uvāca | śrutvā cedaṁ vacanaṁ pārthivasya sarvaṁ puraṁ svastikapāṇi bhūtam | bherīś ca tūryāṇi ca vārijāś ca veṣaiḥ parārghyaiḥ pramadāḥ śubhāś ca ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นได้ยินพระบัญชาของพระราชา ชาวเมืองทั้งสิ้นก็ถือเครื่องหมายมงคลไว้ในมือ ออกเดินขบวนไป เสียงกลองใหญ่ แตร สังข์ ปณวะ และดุริยางค์มงคลกึกก้อง เหล่าสตรีวัยสาวผู้เป็นมงคลแห่งเรือน สวมฉลองพระองค์และเครื่องประดับล้ำค่า พร้อมด้วยสุตะ มาคธะ และนักสรรเสริญทั้งหลาย ต่างออกนอกประตูเมืองเพื่อรับเสด็จเจ้าชายอุตตระ โอรสผู้ทรงเดชแห่งพระเจ้าวิราฏ พร้อมประกาศข่าวชัยชนะ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights rājanīti and social dharma: a king’s command organizes public life, and victory is marked through auspicious, orderly celebration that strengthens communal morale and honors the returning warrior without descending into chaos or cruelty.
After the king’s order to announce victory and arrange a reception, the citizens—along with professional heralds and musicians—go out of the city with auspicious symbols and festive instruments to welcome Prince Uttara in a formal victory procession.