Shloka 22
Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas
Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode
तत:ः कनकपवग्रिर्वीर: संनतपर्वभि: । त्वरन् गाण्डीवनिर्मुक्तैरर्जुनस्तस्य वाजिन:,तब वीर अर्जुनने गाण्डीव धनुषसे छूटे हुए झुकी हुई गाँठ और सुनहरे पर्वाग्र (फल)- वाले चार बाणोंद्वारा बड़ी उतावलीसे कृपाचार्यके चारों घोड़ोंको बींध डाला। वे चारों बाण बड़े तीखे और उत्तम थे। विषाग्निसे जलते हुए सर्पोकी भाँति उन तेज बाणोंकी मार खाकर वे सभी घोड़े सहसा उछल पड़े। इससे कृपाचार्य अपने स्थानसे गिर गये
tataḥ kanakapavagrir vīraḥ sannatapārva-bhiḥ | tvaran gāṇḍīva-nirmuktair arjunas tasya vājinaḥ ||
ครั้นแล้วอรชุนผู้กล้าหาญ ผู้ยิงได้ทั้งสองมือ ก็เร่งรุดปล่อยศรสี่ดอกจากคานฑีว—ปลายศรเป็นทอง ข้อต่อแน่นงามและโค้งเล็กน้อย—แล้วแทงทะลุม้าทั้งสี่ของครูกรฤปาจารย์ ศรอันคมกล้านั้นร้อนแรงดุจเพลิง; ม้าเหล่านั้นประหนึ่งงูถูกไฟพิษเผา พลันกระโจนผวา ทำให้กฤปะหลุดจากที่นั่งและตกลง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined, purposeful action in conflict: Arjuna’s skill is shown through precise targeting that neutralizes an opponent’s capacity to fight (the chariot team) rather than uncontrolled aggression. It reflects kṣatriya-dharma as regulated force guided by intent and mastery.
Arjuna rapidly shoots four excellent, golden-tipped arrows from the Gāṇḍīva and pierces Kṛpācārya’s four horses. The horses recoil violently, and Kṛpa is jolted from his position, indicating a sudden tactical advantage for Arjuna.