Shloka 6
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
दिव्ययोगाच्च पार्थस्य हयानामुत्तरस्य च । शिक्षाशिल्पोपपन्नत्वादस्त्राणां च परिक्रमात् । वीर्यवच्त्वं द्रुतं चाग्रयं दृष्टवा जिष्णोरपूजयन्,अर्जुनके दिव्यास्त्रोंका प्रयोग, घोड़ोंकी शिक्षा, रथ-संचालनकी कलामें उत्तरका कौशल तथा पार्थके अस्त्र चलानेका क्रम--इन सबके कारण तथा उनका पराक्रम और अत्यन्त फुर्ती देखकर शत्रु भी उनकी प्रशंसा करने लगे
divyayogāc ca pārthasya hayānām uttarasyā ca | śikṣāśilpopapannatvād astrāṇāṃ ca parikramāt | vīryavattvaṃ drutaṃ cāgryaṃ dṛṣṭvā jiṣṇor apūjayan |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อเห็นความชำนาญอันประหนึ่งทิพย์ของปารถะ เห็นอุตตระผู้ฝึกม้าอย่างดี เห็นศิลปะแห่งการขับรถศึกและลำดับการใช้อาวุธอันมีวินัย และประจักษ์แก่ความกล้าหาญ ความรวดเร็ว และความเป็นเลิศของชิษณุ—แม้ฝ่ายศัตรูก็ยังเริ่มสรรเสริญเขาทั้งสอง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Excellence in dharmic warfare is grounded in disciplined training and mastery: skill with weapons, control of horses, and composed speed in action. Such evident competence can command respect even from opponents, suggesting that true merit is recognizable beyond partisan loyalties.
During the battle episode in Virāṭa’s context, Arjuna (Pārtha/Jiṣṇu) demonstrates extraordinary prowess and systematic weapon-use, while Prince Uttara shows competence in handling the horses and chariot-related skills. Observing their valor and swiftness, even the enemy warriors begin to praise them.