Shloka 26
कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था
Time-Reckoning and Mobilization Counsel
सदा च वायवो वान्ति नित्यं वर्षति वासव: । स्तनयित्नोश्व निर्घोष: श्रूयते बहुशस्तथा,“हवा सदा चला करती है। इन्द्र हमेशा वर्षा करते हैं। मेघोंकी गर्जना बहुत बार सुननेको मिलती है। (इससे डरने या अपशकुन माननेकी क्या बात है?) इसमें अर्जुनका क्या काम है (कौन-सा चमत्कार है?) इस बातको लेकर क्यों उसकी प्रशंसा की जाती है? इसका कारण इस बातके सिवा और कया हो सकता है कि आचार्यके मनमें अर्जुनका भला करनेकी इच्छा हो एवं हमारे प्रति इनके हृदयमें केवल द्वेष तथा रोषका भाव ही संचित हो?
vaiśampāyana uvāca |
sadā ca vāyavo vānti nityaṁ varṣati vāsavaḥ |
stanayitnoś ca nirghoṣaḥ śrūyate bahuśas tathā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ลมพัดอยู่เสมอ วาสวะ (อินทรา) ก็โปรยฝนไม่ขาด และเสียงคำรามของเมฆก็ดังซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในสิ่งนี้มีอะไรให้หวาดกลัวหรือถือเป็นลางร้าย? เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับอรชุนตรงไหน และเหตุใดจึงยกย่องเขาเพราะเหตุนี้? หากจะมีเหตุ ก็มีเพียงว่าอาจารย์ปรารถนาความผาสุกแก่อรชุน ส่วนต่อพวกเรา ในดวงใจของท่านกลับสั่งสมไว้แต่ความชิงชังและความโกรธ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage cautions against reading ordinary natural phenomena as extraordinary omens or as proof of someone’s special greatness; it also exposes how praise can be driven by bias, favoritism, or hostility rather than by objective merit.
A speaker dismisses fear of recurring wind, rain, and thunder as routine, then questions why these events are being linked to Arjuna’s glory, suggesting that such praise arises from a teacher’s partiality toward Arjuna and resentment toward others.