Shloka 18
Virāṭa-parva Adhyāya 22 — Draupadī’s Abduction Attempt and Bhīma’s Suppression of the Kīcakas
(कीचक उवाच तथा भद्रे करिष्यामि यथा त्वं भीरु मन्यसे । एक: सन् नर्तनागारमागमिष्यामि शो भने ।। समागमार्थ सुश्रोणि शपे च सुकृतेन मे । कीचक बोला--भद्रे! भीरु! तुम जैसा ठीक समझती हो, वैसा ही करूँगा। शोभने! मैं तुमसे मिलनेके लिये अकेला ही नृत्यशालामें आऊँगा। सुश्रोणि! यह बात मैं अपने पुण्यकी शपथ खाकर कहता हूँ। यथा त्वां नावबुध्यन्ते गन्धर्वा वरवर्णिनि ।। सत्य॑ ते प्रतिजानामि गन्धर्वेभ्यो न ते भयम् ।) वरवर्णिनी! मैं ऐसा प्रयत्न करूँगा, जिससे गन्धर्वोंको तुम्हारे विषयमें कुछ भी पता न लगे। मैं सच्ची प्रतिज्ञा करके कहता हूँ कि तुम्हें गन्धवोसे कोई भय नहीं है। वैशम्पायन उवाच तमर्थमपि जल्पन्त्या: कृष्णाया: कीचकेन ह । दिवसार्ध समभवन्मासेनैव समं नृप,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! इस प्रकार कीचकके साथ बात करनेके बाद द्रोपदीको अवशिष्ट आधा दिन (भीमसेनसे यह बात निवेदन करनेकी प्रतीक्षामें) एक महीनेके समान भारी मालूम हुआ
kīcaka uvāca—tathā bhadre kariṣyāmi yathā tvaṁ bhīru manyase | ekaḥ san nartanāgāram āgamiṣyāmi śobhane || samāgamārthaṁ suśroṇi śape ca sukṛtena me | yathā tvāṁ nāvabudhyante gandharvā varavarṇini || satyaṁ te pratijānāmi gandharvebhyo na te bhayam || vaiśampāyana uvāca—tam artham api jalpantyāḥ kṛṣṇāyāḥ kīcakena ha | divasārdhaṁ samabhavan māsenaiva samaṁ nṛpa ||
กีจกะกล่าวว่า “ดังนั้นเถิด นางผู้เจริญ ผู้หวาดหวั่นเอ๋ย เจ้าคิดว่าอย่างไรดี เราจักทำตามนั้น โอหญิงผู้ผุดผ่อง เราจักมาหาเจ้าเพื่อพบกัน ณ หอรำ โดยมาลำพัง โอสุศฺโรณี เราขอสาบานด้วยบุญกุศลของเราเอง โอหญิงผู้มีผิวพรรณงาม เราจักกระทำให้เหล่าคันธรรพมิได้ล่วงรู้เรื่องของเจ้าเลย เราขอปฏิญาณโดยสัตย์—เจ้ามิจำต้องหวาดกลัวคันธรรพทั้งหลาย” ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ครั้นกฤษณา (เทราปที) สนทนากับกีจกะดังนี้แล้ว ครึ่งวันซึ่งยังเหลืออยู่กลับหนักอึ้งและยาวนานสำหรับนางประหนึ่งหนึ่งเดือนเต็ม เพราะนางเฝ้ารอเวลาจะนำเรื่องนั้นไปบอก (แก่ภีมเสน)”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how unethical desire often masks itself with the language of virtue—oaths, promises, and assurances—while the victim experiences intense psychological burden. It implicitly contrasts empty pledges with true dharma: protection of the vulnerable and restraint of power.
Kīcaka tries to persuade Draupadī to meet him privately in the dance-hall, claiming he will come alone and that the ‘Gandharvas’ will not know—swearing by his merit. After this exchange, Draupadī feels the remaining half-day drag on like a month as she waits to act on the situation and seek help.