Shloka 44
द्रौपदी-भीमसेनसंवादः
Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva
अपश्यमेनं श्रीमन्तं मत्स्यं भ्राजिष्णुमुत्तमम् । विराटमुपतिष्ठ न्तं दर्शयन्तं च वाजिन:,मैंने शोभासम्पन्न, तेजस्वी तथा उत्तम रूपवाले नकुलको अपनी आँखों देखा है। वह मत्स्यनरेश विराटको भाँति-भाँतिके घोड़े दिखाता और उनकी सेवामें खड़ा रहता है
apaśyam enaṁ śrīmantaṁ matsyaṁ bhrājiṣṇum uttamam | virāṭam upatiṣṭhantaṁ darśayantaṁ ca vājinaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าได้เห็นเขา—ผู้รุ่งเรืองผ่องใส เป็นยอดแห่งชาวมัตสยะ—ยืนเฝ้ารับใช้พระเจ้าวิราฏะ และแสดงม้าทั้งหลายให้ทอดพระเนตรด้วยวิธีต่าง ๆ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic self-control and integrity: even a noble, capable person can accept humble service and perform it expertly to uphold a righteous vow (concealment during exile) and avoid causing harm through premature revelation.
Vaiśampāyana narrates that he saw a radiant figure in the Matsya court attending King Virāṭa and presenting the horses—standing ready in service and demonstrating the steeds, consistent with the Pandavas’ incognito life in Virāṭa’s kingdom.