Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
नेयं मया जातु पुरेह दृष्टा राज्ञो विराटस्य निवेशने शुभा । रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी,'सुदेष्णे! यह सुन्दरी जो अपने रूपसे मुझे अत्यन्त उन्मत्त-सा किये देती है, पहले कभी राजा विराटके इस महलमें मेरे द्वारा नहीं देखी गयी थी। यह भामिनी अपनी दिव्य गन्धसे मेरे लिये मदिरा-सी मादक हो रही है
naivaṁ mayā jātu pureha dṛṣṭā rājño virāṭasya niveśane śubhā | rūpeṇa conmādayatīva māṁ bhṛśaṁ gandhena jātā madireva bhāminī ||
“โอ สุเทษณา! ในพระราชนิเวศอันเป็นมงคลของพระเจ้าวิราฏะนี้ เราไม่เคยเห็นสตรีเช่นนี้มาก่อนเลย ด้วยความงามนางทำให้เราหลงคลั่งยิ่งนัก และด้วยกลิ่นกาย นางทำให้เรามึนเมาดุจสุรา—นางผู้ผ่องพรรณนั้น”
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how sensory allure—beauty and fragrance—can overwhelm the mind, implying the ethical need for vigilance and self-restraint (indriya-nigraha) even in refined, courtly settings.
In Virāṭa’s palace, the speaker (as narrated by Vaiśampāyana) describes encountering a strikingly beautiful woman never seen there before, emphasizing her captivating form and intoxicating fragrance.