Shloka 3
Nakula’s Reception in Matsya: Appointment as Aśvasūta
Horse-master
त॑ प्रेक्ष्य राजोपगतं सभातले व्याजात् प्रतिच्छन्नमरिप्रमाथिनम् । विराजमान परमेण वर्चसा सुतं महेन्द्रस्य गजेन्द्रविक्रमम्,छटद्मावेशसे अपने स्वरूपको छिपाकर सभाभवनमें आया हुआ वह शत्रुविजयी वीर पुरुष अपने उत्कृष्ट तेजसे प्रकाशित हो रहा था। गजराजके समान बल-विक्रमवाले उस महेन्द्रपुत्र अर्जुनको देखकर राजाने समस्त सभासदोंसे पूछा--“यह कहाँसे आया है? आजसे पहले मैंने कभी इसके विषयमें नहीं सुना है।” राजाके पूछनेपर उन मनुष्योंमेंसे किसीने उस पुरुषको अपना परिचित नहीं बताया। तब राजाने आश्चर्ययुक्त होकर यह बात कहीं--
taṁ prekṣya rājopagataṁ sabhātale vyājāt pratichannam aripramāthinām | virājamānaṁ parameṇa varcasā sutaṁ mahendrasya gajendravikramam ||
เมื่อเห็นเขาเข้ามาใกล้พระราชาในท้องพระโรง—แม้ปกปิดตนด้วยอุบายแห่งการปลอมแปลง แต่เป็นผู้ปราบศัตรู—เขาก็ส่องประกายด้วยรัศมีอันยิ่งยวด ครั้นทอดพระเนตรอรชุน โอรสแห่งมหেন্দร ผู้มีกำลังและย่างก้าวดุจจ้าวแห่งช้าง พระราชาจึงตรัสถามเหล่าข้าราชสำนักว่า “เขามาจากที่ใด? จนถึงวันนี้เรายังไม่เคยได้ยินเรื่องของเขาเลย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when dharma requires concealment (as during the Pāṇḍavas’ incognito year), true excellence cannot be fully hidden: inner tejas and character reveal themselves, prompting discernment and ethical inquiry rather than rash judgment.
A disguised, unknown warrior enters the royal assembly. Though his identity is hidden, his radiance and enemy-crushing bearing stand out. The king asks the courtiers who he is and where he came from; no one recognizes him, and the king speaks in astonishment.