Shloka 4
दमयन्त्या वणिजां सार्थगमनम्, हस्तियूथविप्लवः, चेदिराजपुरप्रवेशश्च
Damayantī joins a caravan; elephant-herd catastrophe; entry into Cedi
तावेकवस्त्रसंवीतावटमानावितस्तत: । क्षुत्पिपासापरिश्रान्ती सभां कांचिदुपेयतु:,बृहदश्च मुनि कहते हैं--राजन्! आधे वस्त्रसे ढकी हुई कल्याणमयी दमयन्तीसे बार- बार ऐसा कहकर राजा नलने उसे सान्त्वना दी; क्योंकि वे दोनों एक ही वस्त्रसे अपने अंगोंको ढककर इधर-उधर घूम रहे थे। भूख और प्याससे थके-माँदे वे दोनों दम्पति किसी सभाभवन (धर्मशाला)-में जा पहुँचे
tāv ekavastrasaṃvītāv aṭamānāv itaḥ tataḥ | kṣutpipāsāpariśrāntau sabhāṃ kāñcid upeyatuḥ ||
พราหมณ์พฤหทัศวะกล่าวว่า—“ข้าแต่พระราชา ทั้งสองมีผ้าผืนเดียวคลุมกาย จึงพเนจรไปทั่ว. ครั้นอ่อนแรงด้วยความหิวและกระหาย คู่ครองนั้นก็ไปถึงศาลาสภาแห่งหนึ่ง (ธรรมศาลา/ที่พักสาธารณะ).”
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness and mutual support in adversity: even when reduced to a single garment and weakened by hunger and thirst, the couple continues forward with dignity, implicitly invoking dharma through endurance and the social ethic of seeking shelter.
Nala and Damayantī, sharing one cloth and wandering aimlessly, become exhausted by hunger and thirst and then arrive at a sabhā—understood as a public hall or shelter—marking a moment of vulnerability and the search for refuge.