Previous Verse
Next Verse

Shloka 98

प्रमृज्याश्रूणि नेत्रा भ्यां सावित्री धर्मचारिणी । यदि मे<स्ति तपस्तप्तं यदि दत्त हुतं यदि,वश्रृश्चशुरभर्तृणां मम पुण्यास्तु शर्वरी । अपने पतिको इस प्रकार शोकसे कातर हुआ देख धर्मका पालन करनेवाली सावित्रीने नेत्रोंसे बहते हुए आँसुओंको पोंछकर कहा--“यदि मैंने कोई तपस्या की हो, यदि दान दिया हो और होम किया हो तो मेरे सास-ससुर और पतिके लिये यह रात पुण्यमयी हो

pramṛjyāśrūṇi netrābhyāṃ sāvitrī dharmacāriṇī | yadi me 'sti tapas taptaṃ yadi dattaṃ hutaṃ yadi, śvaśrūś ca śvaśurabhartṝṇāṃ mama puṇyāstu śarvarī |

สาวิตรีผู้ประพฤติธรรมเช็ดน้ำตาจากดวงตาแล้วกล่าวว่า “หากข้าได้บำเพ็ญตบะ หากข้าได้ให้ทาน และหากข้าได้ถวายอาหุติในยัญพิธี ขอให้ราตรีนี้เป็นราตรีแห่งบุญแก่แม่ผัว พ่อผัว และสามีของข้าเถิด”

प्रमृज्यhaving wiped
प्रमृज्य:
TypeVerb
Rootप्र + मृज्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
अश्रूणिtears
अश्रूणि:
Karma
TypeNoun
Rootअश्रु
FormNeuter, Accusative, Plural
नेत्राभ्याम्with (her) two eyes
नेत्राभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootनेत्र
FormNeuter, Instrumental, Dual
सावित्रीSavitri
सावित्री:
Karta
TypeNoun
Rootसावित्री
FormFeminine, Nominative, Singular
धर्मचारिणीone who practices dharma
धर्मचारिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मचारिणी (धर्म + चारिणी)
FormFeminine, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अस्तिis / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
तपःausterity
तपः:
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तप्तम्performed / practiced
तप्तम्:
TypeVerb
Rootतप्
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
दत्तम्given (as a gift)
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
हुतम्offered (in oblation)
हुतम्:
TypeVerb
Rootहु
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
श्वश्रू-श्वशुर-भर्तॄणाम्of (my) mother-in-law, father-in-law, and husband
श्वश्रू-श्वशुर-भर्तॄणाम्:
TypeNoun
Rootश्वश्रू + श्वशुर + भर्तृ
FormMixed (F+M+M), Genitive, Plural
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
पुण्याmeritorious / auspicious
पुण्या:
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
शर्वरीnight
शर्वरी:
Karta
TypeNoun
Rootशर्वरी
FormFeminine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Sāvitrī
M
mother-in-law (śvaśrūḥ)
F
father-in-law (śvaśura)
H
husband (bhartā)

Educational Q&A

Personal spiritual merit—earned through tapas (austerity), dāna (charity), and homa (sacrificial offering)—is presented as something that can be dedicated for the welfare of one’s family, especially when guided by steadfast dharma and compassion.

In Mārkaṇḍeya’s narration, Savitrī sees her husband overcome by grief; she wipes her tears and makes a solemn, conditional prayer: if her religious practices are genuine, may the present night bring auspicious benefit to her husband and her parents-in-law.