Shloka 19
कुन्तीगर्भगोपनम् तथा मञ्जूषाप्रवाहः
Kuntī’s concealed childbirth and the river-borne casket
सिंहनादा: सपटहा दिवि दिव्यास्तथानदन् । दशकन्धरराजसून्वोस्तथा युद्धम भून्महत्,रावणपर श्रीरामकी चढ़ाई होते ही समस्त प्राणी हाहाकार कर उठे, देवलोकमें नगारे बज उठे और जोर-जोरसे सिंहनाद होने लगा। दशकन्धर रावण तथा राजकुमार श्रीराममें उस समय महान् युद्ध छिड़ गया
siṃhanādāḥ sapaṭahā divi divyās tathā nadan | daśakandhararājasūnvor tathā yuddham abhūn mahat ||
มารกัณฑยะกล่าวว่า “บนสวรรค์ กลองศึกทิพย์กึกก้อง และเสียงคำรามดุจสิงห์อันเกรียงไกรสะท้านไปทั่ว ครั้นแล้วมหาสงครามก็อุบัติขึ้นระหว่างทศกัณฐ์ (ราวณะ) กับพระรามราชกุมาร เพียงพระรามเริ่มยกทัพรุกหน้า โลกทั้งหลายก็ปั่นป่วน สรรพสัตว์พากันร้องโกลาหล และแดนเทวโลกก้องด้วยสัญญาณแห่งศึก”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic confrontation as a world-shaking event: when adharma is challenged by a righteous hero, even nature and the heavens seem to respond. It underscores the moral gravity of warfare—battle is not mere violence but a consequential clash of forces that affects the whole order.
Mārkaṇḍeya describes the moment Rāma advances against Rāvaṇa: celestial drums and lion-roars resound, and a great battle begins between Rāvaṇa (Daśakandhara) and Prince Rāma, with widespread alarm among beings.