Shloka 23
Pṛthā’s Atithi-Sevā and the Gift of the Deva-Āhvāna Mantra (पृथायाः अतिथिसेवा तथा देवाह्वानमन्त्रप्रदानम्)
ततः सुतुमुलं युद्धम भवल्लोमहर्षणम् । दूषणानुजयो: पार्थ लक्ष्मणस्य च धीमत:,युधिष्ठिर! फिर तो दूषणके भाइयों तथा बुद्धिमान् लक्ष्मणमें ऐसा भयंकर युद्ध हुआ, जो रोंगटे खड़े कर देनेवाला था
tataḥ sutumulaṃ yuddham abhaval lomaharṣaṇam | dūṣaṇānujayoḥ pārtha lakṣmaṇasya ca dhīmataḥ, yudhiṣṭhira ||
โอ้ยุธิษฐิระ! ครั้นแล้วศึกอันดุเดือดปั่นป่วนก็บังเกิดขึ้น เป็นการรบที่ชวนให้ขนลุก ระหว่างน้องทั้งสองของทูษณะกับลักษมณะผู้เปี่ยมปัญญา
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the terrifying momentum of warfare: once conflict begins, it becomes overwhelming and tests a warrior’s discernment (dhī) and adherence to dharma under extreme pressure.
Mārkaṇḍeya narrates that a dreadful, tumultuous battle erupts between Dūṣaṇa’s younger brothers and the wise Lakṣmaṇa, addressing Yudhiṣṭhira as the listener.