Shloka 29

रावण–मारीचसंवादः तथा मृगप्रलोभनपूर्वकं सीताहरणोपक्रमः

Rāvaṇa–Mārīca Dialogue and the Decoy-Deer Prelude to Sītā’s Abduction

Devanagari script

सोअत्र दोषो मम मतस्तस्यान्ते पतनं च यत्‌ | सुखबव्याप्तमनस्कानां पतनं यच्च मुदूगल,मुद्गल! स्वर्गमें सबसे बड़ा दोष मुझे यह जान पड़ता है कि कर्मोंका भोग समाप्त होनेपर एक दिन वहाँसे पतन हो ही जाता है। जिनका मन सुखभोगमें लगा हुआ है, उनको सहसा पतन कितना दुःखदायी होता है

Translation

ดูก่อนมุทคละ! ในความเห็นของเรา โทษใหญ่ที่สุดของสวรรค์คือ เมื่อเสวยผลกรรมสิ้นแล้ว ในที่สุดย่อมต้องตกจากที่นั้นเป็นแน่ ผู้ที่จิตใจหมกมุ่นอยู่ในความสุขแห่งการเสวย ย่อมรู้สึกว่าการตกลงนั้นช่างทุกข์ระทมเพียงใด

Word by Word

सःthat/this (he/it)

अत्रhere/in this matter

दोषःfault/defect

ममof me/my

मतःconsidered/thought (by me)

तस्यof that/of it

अन्तेat the end

पतनम्fall/downfall

चand

यत्which/that (fact that)

सुखभोगव्याप्तमनस्कानाम्of those whose minds are absorbed in enjoyment of pleasures

पतनम्fall/downfall

यत्which/that (fact that)

चand

मुद्गलO Mudgala

Speaker

देवदूत उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes