Shloka 40
Kaurava Court Hears of the Pāṇḍavas’ Forest Hardship (वैचित्रवीर्यवंशीयस्य राज्ञः करुणाविचारः)
अप्रमत्तस्य देवस्य न च पश्यत्यनिन्दिता | सातं ज्ञात्वा यथावत् तु वह्नि वनमुपागतम्,तत्त्वतः कामसंतप्तं चिन्तयामास भाविनी । परंतु अग्निदेवके सदा सावधान रहनेके कारण साध्वी स्वाहा उनका कोई दोष नहीं देख पाती थी। जब उसे अच्छी तरह मालूम हो गया कि अग्नि कामसंतप्त होकर वनमें चले गये हैं, तब उसने मन-ही-मन इस प्रकार विचार किया
apramattasya devasya na ca paśyaty aninditā | sā taṁ jñātvā yathāvat tu vahniṁ vanam upāgatam, tattvataḥ kāma-saṁtaptam cintayāmāsa bhāvinī |
มารกัณฑेयกล่าวว่า: นางผู้ไร้มลทินนั้นไม่อาจเห็นความบกพร่องใด ๆ ในองค์เทพผู้ระมัดระวังอยู่เสมอ แต่เมื่อรู้แน่ชัดว่าอัคนีได้ไปสู่ป่า โดยแท้จริงถูกเผาไหม้ด้วยไฟกาม นางผู้มีปัญญาก็เริ่มใคร่ครวญอยู่ภายในใจ
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Even when confronted with another’s inner turmoil, a virtuous person avoids rash blame, seeks the truth of the situation, and responds through thoughtful reflection guided by dharma.
Mārkaṇḍeya describes how Svāhā, unable to find any fault in Agni’s conduct, nonetheless realizes that Agni has gone into the forest, afflicted by desire, and she begins to deliberate internally about what this means and what should be done.