Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Kaurava Court Hears of the Pāṇḍavas’ Forest Hardship (वैचित्रवीर्यवंशीयस्य राज्ञः करुणाविचारः)

रुक्मवेदिनिभास्तास्तु चन्द्रलेखा इवामला: । हुताशनार्चिप्रतिमा: सर्वास्तारा इवाद्भुता:,उनकी अंगकान्ति सुवर्णमयी वेदीके समान गौर थी, वे चन्द्रमाकी कलाके समान निर्मल थीं, अग्निकी लपटोंके समान प्रभा बिखेर रही थीं और तारिकाओंके समान अद्भुत सौन्दर्यसे प्रकाशित हो रही थीं

rukmavedinibhāstāstu candralekhā ivāmalāḥ | hutāśanārcippratimāḥ sarvāstārā ivādbhūtāḥ ||

มารกัณฑेयกล่าวว่า “รัศมีแห่งกายของนางทั้งหลายผ่องสว่างดุจแท่นบูชาทองคำ; บริสุทธิ์ไร้มลทินดุจเสี้ยวจันทร์ นางเปล่งประกายดุจลิ้นเพลิงแห่งอัคนี และส่องสว่างด้วยความงามอันน่าอัศจรรย์ดุจหมู่ดาว”

रुक्मवेदिनिभाःresembling a golden altar
रुक्मवेदिनिभाः:
Karta
TypeAdjective
Rootरुक्म-वेदी-निभ
FormFeminine, Nominative, Plural
ताःthose (women/they)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
चन्द्रलेखाःmoon-crests; moon’s digits
चन्द्रलेखाः:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्र-लेखा
FormFeminine, Nominative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अमलाःspotless; pure
अमलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमल
FormFeminine, Nominative, Plural
हुताशनार्चिप्रतिमाःcomparable to the flames of fire
हुताशनार्चिप्रतिमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहुताशन-अर्चिस्-प्रतिमा
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
ताराःstars
ताराः:
Karta
TypeNoun
Rootतारा
FormFeminine, Nominative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अद्भुताःmarvellous; wondrous
अद्भुताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअद्भुत
FormFeminine, Nominative, Plural

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
M
moon (candra)
F
fire (hutāśana)
S
stars (tārāḥ)
G
golden altar/vedi (rukmavedī)

Educational Q&A

The verse elevates purity and inner excellence through luminous metaphors: what is truly admirable appears ‘spotless’ (amala) and ‘wondrous’ (adbhuta), suggesting that virtue and auspiciousness naturally manifest as clarity, radiance, and inspiring presence.

Mārkaṇḍeya is describing a group of extraordinary women/figures, emphasizing their supernatural beauty and brilliance by comparing them to a golden altar, the moon’s crescent, flames of fire, and the stars.