Shloka 5
धर्मव्याधोपदेशः
Dharma-vyādha’s Instruction on Śiṣṭācāra and Dharma
वसु ददातु अन्तवान् पार्थिवोडस्यथ निष्कृतिं कुर्याद् घोरं कपोतस्य निपातमाहु:,'परंतु विद्वान् पुरुष कहते हैं कि 'इस तरह कबूतरका आकर गिरना भयंकर अनिष्टका सूचक है।' आपकी मृत्यु निकट जान पड़ती है; अतः आपको इस उत्पातकी शान्ति करनी चाहिये। आप धन दान करें'
Vasu dadātu antavān pārthivo ’sya atha niṣkṛtiṃ kuryād ghoraṃ kapotasya nipātam āhuḥ; parantu vidvān puruṣa kahate haiṃ ki ‘isa taraha kabūtar kā ākara girnā bhayaṅkara aniṣṭa kā sūcaka hai.’ āpakī mṛtyu nikaṭ jāna paṛtī hai; ataḥ āpako is utpāta kī śānti karnī cāhiye. āpa dhana dāna kareṃ.
มารกัณฑยะกล่าวว่า “ขอให้พระราชาประทานทรัพย์เป็นการไถ่โทษเถิด เพราะการที่นกพิราบตกลงมาโดยฉับพลันนั้นถูกประกาศว่าเป็นลางร้ายอันน่าสะพรึง ผู้รู้กล่าวว่า การตกเช่นนั้นบอกเหตุเคราะห์ร้ายใหญ่หลวง ความตายของพระองค์ดูจะใกล้เข้ามาแล้ว ฉะนั้นจงประกอบพิธีสงบลางนี้ และถวายทานเป็นทรัพย์เถิด”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
When ominous signs (utpāta) appear, a ruler should respond through dharmic remedies—especially śānti rites and dāna—using wealth not for self-indulgence but for ethical repair and communal well-being, while remembering human mortality.
Mārkaṇḍeya interprets the sudden fall of a pigeon as a grave omen indicating imminent danger, even death, and advises the king to undertake pacificatory measures and give charitable gifts as expiation.