Next Verse

Shloka 1

Kailāsa-darśana, Badarī-vāsa, and Sarasvatī–Dvaitavana Transition (कैलासदर्शन–बदरीवास–सरस्वतीद्वैतवनगमनम्)

अर रत (0) है ० त्रिसप्तत्यांधिकशततमोब< ध्याय: अर्जुनद्वारा हिरण्यपुरवासी पौलोम तथा कालकेयोंका वध और इन्द्रद्वारा अर्जुनका अभिनन्दन अजुन उवाच निवर्तमानेन मया महदू दृष्टं ततो5परम्‌ पुरं कामचरं दिव्यं पावकार्कसमप्रभम्‌,अर्जुन बोले--राजन्‌! तत्पश्चात्‌ लौटते समय मार्ममें मैंने एक दूसरा दिव्य एवं विशाल नगर देखा, जो अग्नि और सूर्यके समान प्रकाशित हो रहा था। वह अपने निवासियोंकी इच्छाके अनुसार सर्वत्र आ-जा सकता था

Arjuna uvāca: nivartamānena mayā mahad dṛṣṭaṃ tato 'param | puraṃ kāmacaraṃ divyaṃ pāvakārka-samaprabham ||

อรชุนทูลว่า “ข้าแต่พระราชา ครั้นข้าพเจ้ากำลังกลับมา ก็ได้เห็นสิ่งอัศจรรย์ยิ่งกว่าก่อนหน้า—นครทิพย์อันกว้างใหญ่ ซึ่งเคลื่อนไปได้ตามปรารถนา ส่องประกายดุจเพลิงและสุริยัน นครนั้นไปได้ทุกแห่งตามความประสงค์ของชาวนคร”

निवर्तमानेनwhile returning / by (me) returning
निवर्तमानेन:
Karana
TypeAdjective
Rootनिवर्तमान (√वृत्/√वर्त्, वर्तमानकृदन्त)
FormMasculine, Instrumental, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine, Instrumental, Singular
महत्great, vast
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृष्ट (√दृश्, क्त)
FormPast (perfective participle)
ततःthen; thereafter; from there
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
अपरम्another
अपरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
कामचरम्moving as desired; going at will
कामचरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकामचर
FormNeuter, Accusative, Singular
दिव्यम्divine, celestial
दिव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पावकार्कसमप्रभम्having a radiance like fire and the sun
पावकार्कसमप्रभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपावक-अर्क-सम-प्रभ
FormNeuter, Accusative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
K
King (Yudhiṣṭhira, implied addressee)
D
divine moving city (kāmacara pura)