Shloka 21
Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa
Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage
वातापिश्न यथा नीत: क्षयं स ब्रह्म॒हा प्रभो । अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि,महाराज! समुद्रको भरनेके लिये ही गंगा पृथ्वीपर उतारी गयी थी। राजन्! देवताओं ने कालेय नामक दैत्योंको जिस प्रकार मार गिराया और कारणवश महात्मा अगस्त्यने जिस प्रकार समुद्र पी लिया तथा उन्होंने ब्राह्मणोंकी हत्या करनेवाले वातापि नामक दैत्यको जिस प्रकार नष्ट किया, वह सब प्रसंग, जिसके विषयमें तुमने पूछा था, मैंने बता दिया
Vātāpiś ca yathā nītaḥ kṣayaṃ sa brahmahā prabho | Agastyena mahārāja yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
โลมศะกล่าวว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ ข้าแต่พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าได้เล่าให้ทรงฟังตามที่ทรงถามแล้ว—ว่าพระฤๅษีอคัสตยะนำวาตาปิ ผู้เป็นผู้ฆ่าพราหมณ์ ไปสู่ความพินาศได้อย่างไร ทั้งยังได้กล่าวถึงเหตุที่เหล่าเทพปราบอสูรกาเลยะ เหตุที่อคัสตยะด้วยมูลเหตุจำเป็นได้ดื่มมหาสมุทร และเหตุที่ท่านทำลายวาตาปิผู้ฆ่าพราหมณ์นั้นด้วย”
लोगश उवाच
Educational Q&A
Grave wrongdoing—especially violence against brahmins and the sacred order—invites decisive correction; extraordinary power (tapas, divine aid) is ethically justified when used to protect dharma and prevent ongoing harm.
Lomaśa concludes his response to the king’s question by summarizing the connected episodes: the gods’ defeat of the Kāleyas, Agastya’s drinking of the ocean for a specific cause, and Agastya’s destruction of the brahmin-killing demon Vātāpi—assuring the king that the requested account has been fully told.