Shloka 20
Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa
Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage
पूरणार्थ समुद्रस्य पृथिवीमवतारिता । (कालेयाश्न यथा राजंस्त्रिदशैर्विनिपातिता:) समुद्रश्न यथा पीत: कारणार्थ महात्मना,महाराज! समुद्रको भरनेके लिये ही गंगा पृथ्वीपर उतारी गयी थी। राजन्! देवताओं ने कालेय नामक दैत्योंको जिस प्रकार मार गिराया और कारणवश महात्मा अगस्त्यने जिस प्रकार समुद्र पी लिया तथा उन्होंने ब्राह्मणोंकी हत्या करनेवाले वातापि नामक दैत्यको जिस प्रकार नष्ट किया, वह सब प्रसंग, जिसके विषयमें तुमने पूछा था, मैंने बता दिया
pūraṇārthaṃ samudrasya pṛthivīm avatāritā | kāleyāś ca yathā rājan tridśair vinipātitāḥ || samudraś ca yathā pītaḥ kāraṇārthaṃ mahātmanā | mahārāja ||
โลมศะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา คงคาถูกอัญเชิญลงสู่พิภพเพื่อเติมเต็มมหาสมุทร และโอ้ ราชน ดังที่พระองค์ทรงถาม เราได้บอกแล้วว่าเหล่าเทพปราบอสูรกาเลยะอย่างไร และด้วยเหตุอันจำเพาะ มหาฤษีอคัสตยะได้ดื่มมหาสมุทรอย่างไร”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse frames extraordinary events (Gaṅgā’s descent, the devas’ victory, Agastya’s drinking of the ocean) as purposeful acts that restore balance and serve a defined cause—highlighting that power, whether divine or ascetic, is ethically meaningful when directed toward maintaining order and removing harm.
Lomaśa concludes a response to the king’s inquiry by summarizing key episodes: Gaṅgā’s descent to replenish the ocean, the gods’ destruction of the Kāleya demons, and Agastya’s purposeful drinking of the ocean—signaling that the requested account has been fully related.