Shloka 44
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
यदि वो मत्प्रियं कार्यमेतच्छीघ्रं विधीयताम् । एवमुक्ता नरेन्द्रेण सचिवास्ते नराधिप,“यदि तुम्हें मेरा प्रिय कार्य करना है तो मेरी इस आज्ञाका शीघ्र पालन होना चाहिये।” राजन्! महाराज सगरके ऐसा कहनेपर मन्त्रियोंने शीघ्र वैसा ही किया, जैसा उनका आदेश था। युधिष्छिर! पुरवासियोंके हित चाहनेवाले महात्मा सगरने जिस प्रकार अपने पुत्रको निर्वासित किया था, वह सब प्रसंग मैंने तुमसे कह सुनाया। अब महाधनुर्धर अंशुमानसे राजा सगरने जो कुछ कहा, वह सब तुम्हें बता रहा हूँ, मेरे मुखसे सुनो
yadi vo matpriyaṃ kāryam etac chīghraṃ vidhīyatām | evam uktā narendreṇa sacivās te narādhipa ||
“หากพวกท่านปรารถนาจะทำสิ่งอันเป็นที่รักแก่เรา ก็จงกระทำการนี้ให้สำเร็จโดยพลัน” ครั้นพระราชาตรัสดังนี้แล้ว โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ เสนาบดีก็รีบปฏิบัติตามพระบัญชาโดยถ้วนถี่. โอ้ยุธิษฐิระ เราได้เล่าแก่ท่านแล้วทั้งสิ้นว่า มหาตมะสคระผู้มุ่งประโยชน์แห่งปวงชน ได้เนรเทศโอรสของตนอย่างไร. บัดนี้จงฟังเถิด เราจักกล่าวทุกถ้อยคำที่สคระตรัสแก่พระธนูเอก อังศุมาน; จงสดับจากปากเรา.
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethic of prompt execution of rightful royal commands and the tension in kingship where a ruler may take severe measures—such as banishing a son—believing it serves public welfare (praja-hita), raising questions about dharma in governance.
Lomāśa quotes a king’s urgent order and notes that the ministers immediately comply. He then tells Yudhiṣṭhira that he has finished recounting how Sagara exiled his son, and he transitions to the next part: what Sagara said to the archer Aṃśumān.