Shloka 45
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
यथोक्तं त्वरिताश्षक्रुर्यथथा55ज्ञापितवान् नृप: । एतत् ते सर्वमाख्यातं यथा पुत्रो महात्मना,“यदि तुम्हें मेरा प्रिय कार्य करना है तो मेरी इस आज्ञाका शीघ्र पालन होना चाहिये।” राजन्! महाराज सगरके ऐसा कहनेपर मन्त्रियोंने शीघ्र वैसा ही किया, जैसा उनका आदेश था। युधिष्छिर! पुरवासियोंके हित चाहनेवाले महात्मा सगरने जिस प्रकार अपने पुत्रको निर्वासित किया था, वह सब प्रसंग मैंने तुमसे कह सुनाया। अब महाधनुर्धर अंशुमानसे राजा सगरने जो कुछ कहा, वह सब तुम्हें बता रहा हूँ, मेरे मुखसे सुनो
yathoktaṁ tvaritāḥ śakruḥ yathā jñāpitavān nṛpaḥ | etat te sarvam ākhyātaṁ yathā putro mahātmanā ||
โลมาศะกล่าวว่า “ดังที่พระองค์ตรัสไว้ ทุกคนก็รีบกระทำตามโดยเคร่งครัดตามพระบัญชาของนฤป. เราได้บอกแก่ท่านแล้วทั้งสิ้นว่า มหาตมะสคระผู้มุ่งประโยชน์แห่งปวงชน ได้เนรเทศโอรสของตนอย่างไร. บัดนี้เราจักเล่าทุกถ้อยคำที่สคระตรัสแก่พระธนูผู้เกรียงไกร อังศุมาน; จงสดับจากปากเรา.”
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights rājadharma: a king’s commands are to be executed promptly, and a ruler who prioritizes the welfare of citizens may take even painful measures (like exile) for the larger good.
Lomaśa concludes the episode describing how King Sagara exiled his son and transitions to the next part, announcing that he will now recount what Sagara said to Aṁśumān.