Shloka 84

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

Devanagari script

न हि वैरं समासाद्य प्रशाम्यति वृकोदर: | सुचिरादपि भीमस्य न हि वैरं प्रशाम्यति । यावदन्तं न नयति शात्रवाउछत्रुकर्शन:,'भीमसेन वैर हो जानेपर कभी शान्त नहीं होता। भीमसेनका वैर तबतक दीर्घकालके बाद भी समाप्त नहीं होता है, जबतक वह शत्रुपक्षका संहार नहीं कर डालता

Translation

วฤโกทร ภีมเสน เมื่อได้ผูกเวรแล้ว ย่อมไม่สงบลงเลย แม้กาลเวลาจะล่วงไปเนิ่นนาน เวรของภีมผู้ขยี้ศัตรูก็มิได้ดับ จนกว่าเขาจะนำฝ่ายศัตรูไปสู่ความพินาศสิ้น

Word by Word

नnot

हिindeed/for

वैindeed/surely

वैरम्enmity/hostility

समासाद्यhaving approached/entered into (enmity)

प्रशाम्यतिbecomes calm/is appeased

वृकोदरःVṛkodara (Bhīma)

सुचिरात्even after a very long time

अपिeven/also

भीमस्यof Bhīma

नnot

हिindeed

वैरम्enmity

प्रशाम्यतिis appeased/ceases

यावत्until/as long as

अन्तम्end

नnot

नयतिleads/brings

शात्रवान्enemies

क्षत्रुकर्शनःenemy-crusher

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes