Shloka 37
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
युधिष्ठिर उवाच या सा बाल्यात् प्रभृत्यस्मान् पर्यवर्थयताबला । उपवासतप:शीला सदा स्वस्त्ययने रता
yudhiṣṭhira uvāca | yā sā bālyāt prabhṛty asmān paryavarthayatābalā | upavāsa-tapaḥ-śīlā sadā svastyayane ratā ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า—“โอ้ชนารทนะ ผู้ปราบศัตรู! นางผู้แม้ไร้กำลังทางโลกก็ยังเลี้ยงดูเรามาตั้งแต่วัยเยาว์ ผู้มีอุปนิสัยเป็นการถือศีลอดและบำเพ็ญตบะ ผู้มุ่งมั่นอยู่เสมอในกิจอันเป็นมงคล—โอ้มาธวะ เมื่อท่านได้พบมารดาของเรา กุนตี ขอจงไต่ถามความผาสุกของนางให้แน่แท้เถิด”
युधिष्ठिर उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as gratitude and reverent care toward one’s mother/elders: recognizing unseen sacrifices (fasting, austerity, constant welfare-practices) and responding with respectful concern for their well-being.
In Udyoga Parva, as preparations and negotiations around the impending war unfold, Yudhiṣṭhira speaks about Kuntī’s lifelong self-denial and nurturing of the Pāṇḍavas, and instructs that when she is met, her welfare should certainly be inquired after.