Shloka 31
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
अष्टौ गुणा: पुरुषं दीपयन्ति प्रज्ञा च कौल्यं च श्रुतं दमश्न । पराक्रमश्चाबहुभाषिता च दानं यथाशक्ति कृतज्ञता च
aṣṭau guṇāḥ puruṣaṃ dīpayanti prajñā ca kaulyaṃ ca śrutaṃ damaś ca | parākramaś cābahubhāṣitā ca dānaṃ yathāśakti kṛtajñatā ca ||
วิทุระสอนว่า คุณแปดประการทำให้บุรุษรุ่งเรือง—ปัญญา ความเป็นผู้ดีและความประพฤติอันงาม ความรู้จากคัมภีร์ การสำรวมอินทรีย์ ความกล้าหาญ วาจาน้อยแต่ได้ความ การให้ทานตามกำลัง และความกตัญญู. คุณเหล่านี้แลคือเครื่องประดับแท้ของมนุษย์ ทั้งในสังคมและบนหนทางแห่งธรรม.
विदुर उवाच
Educational Q&A
A person’s true brilliance comes from cultivated virtues—wisdom, noble conduct, learning, self-control, courage, restrained speech, appropriate generosity, and gratitude—rather than from power or status alone.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva’s tense pre-war diplomacy, he lists the virtues that should guide leaders and individuals, implicitly critiquing reckless pride and urging dharmic character as the basis of policy and conduct.