Shloka 32

हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः

Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace

Devanagari script

एतान्‌ गुणांस्तात महानुभावा- नेको गुण: संश्रयते प्रसहा । राजा यदा सत्कुरुते मनुष्यं सर्वान्‌ गुणानेष गुणो बिभर्ति

Transliteration

etān guṇāṁs tāta mahānubhāvān eko guṇaḥ saṁśrayate prasahā | rājā yadā satkurute manuṣyaṁ sarvān guṇān eṣa guṇo bibharti ||

Translation

วิทุระกล่าวว่า “ลูกเอ๋ย ในบรรดาคุณอันสูงส่งเหล่านี้ มีคุณหนึ่งประการที่ดึงเอาคุณทั้งปวงมาอยู่ในร่มเงาของตนโดยแรงกล้า. เมื่อพระราชาทรงยกย่องผู้ใด ความยกย่องจากพระราชานั่นเองประหนึ่งเป็นผู้แบกหามคุณทั้งหลาย—ในสายตาชาวโลกย่อมรุ่งเรืองยิ่งกว่าคุณอื่น และราวกับรวบรวมคุณทั้งปวงไว้เป็นหนึ่งเดียว.”

Word by Word

• एतान्: these
• एतान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• गुणान्: qualities
• गुणान्: Karma
• Type: Noun
• Root: गुण
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• तात: dear (son)/sir
• Type: Noun
• Root: तात
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• महानुभावान्: great-souled/noble
• महानुभावान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महानुभाव
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• एकः: one
• एकः: Karta
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गुणः: quality
• गुणः: Karta
• Type: Noun
• Root: गुण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• संश्रयते: attaches to/appropriates
• Type: Verb
• Root: श्रि (श्रयते)
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

• प्रसहा: forcibly, overpoweringly
• Type: Indeclinable
• Root: प्रसह

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• यदा: when
• Type: Indeclinable
• Root: यदा

• सत्कुरुते: honors, treats with respect
• Type: Verb
• Root: कृ (करोति)
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

• मनुष्यम्: a man/person
• मनुष्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मनुष्य
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• गुणान्: qualities
• गुणान्: Karma
• Type: Noun
• Root: गुण
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• एषः: this
• एषः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गुणः: quality (i.e., royal favor/honor)
• गुणः: Karta
• Type: Noun
• Root: गुण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बिभर्ति: bears, supports, carries
• Type: Verb
• Root: भृ
• Form: Present, Third, Singular, Parasmaipada

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

• Vidura
• king (rājā)
• a person/man (manuṣya)