Shloka 8
Udyoga Parva, Adhyaya 2 — Baladeva’s Counsel on Peace, Restitution, and Court Protocol
सर्वास्ववस्थासु च ते न कोप्या ग्रस््तो हि सो5र्थोबलमश्रितैस्तै: | प्रियाभ्युपेतस्य युधिष्ठटिरस्य द्यूते प्रसक्तस्य हृतं च राज्यम्,किसी भी दशामें कौरवोंको उत्तेजित या कुपित नहीं करना चाहिये, क्योंकि उन्होंने बलवान् होकर ही पाण्डवोंके राज्यपर अधिकार जमाया है। (युधिष्ठिर भी सर्वथा निर्दोष नहीं हैं, क्योंकि) ये जूएको प्रिय मानकर उसमें आसक्त हो गये थे। तभी इनके राज्यका अपहरण हुआ है
sarvāsv avasthāsu ca te na kopyā grasto hi so 'rthabalam āśritais taiḥ | priyābhyupetasya yudhiṣṭhirasya dyūte prasaktasya hṛtaṃ ca rājyam ||
พระพลรามตรัสว่า “ไม่ว่าในกาลใด อย่าได้ยั่วยุหรือทำให้เหล่ากุรุ (คุรพ) เดือดดาล; เพราะเขายึดอำนาจไว้ด้วยอาศัยกำลังและทรัพยากรของตนเอง และยุธิษฐิระเองก็มิได้ปราศจากโทษโดยสิ้นเชิง—เพราะเห็นการเล่นสกาเป็นที่รักและติดข้องอยู่ จึงเสียราชอาณาจักรไปในคราวเล่นสกา”
बलदेव उवाच
Educational Q&A
The verse advises political and ethical restraint: do not needlessly provoke a powerful opponent, and recognize that misfortune can arise from one’s own lapses—here, Yudhiṣṭhira’s attachment to gambling is acknowledged as a contributing cause to the loss of the kingdom.
Balarāma comments on the background of the conflict: the Kauravas hold the kingdom through strength and resources, and he notes that Yudhiṣṭhira’s involvement in the dice-game (dyūta) led to the kingdom being taken away, implying shared responsibility alongside Kaurava aggression.