Shloka 16
यद् यद् गृहे वरं किंचिद् यद् यदस्ति महद् वसु । तत् तद् देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश्न सूनव:
yad yad gṛhe varaṃ kiñcid yad yad asti mahad vasu | tat tad deyaṃ dvijātibhya ātmā dārāś ca sūnavaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “สิ่งใดก็ตามอันประเสริฐในเรือน และทรัพย์ใดก็ตามอันยิ่งใหญ่ที่มีอยู่—สิ่งนั้นทั้งหมดพึงมอบแก่ผู้เกิดสองครั้ง (ทวิชะ); แม้ตนเอง ภรรยา และบุตรทั้งหลายก็พึงอุทิศ (ด้วยจิตแห่งการสละสิ้นและทานอันเต็มเปี่ยม)”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches radical generosity and detachment: whatever is best in one’s household and whatever wealth one has should be given in charity—especially to the dvijātis—cultivating renunciation and merit rather than clinging to possessions and familial identity.
In Svargārohaṇa, as the narrative moves toward its concluding moral reckoning, Vaiśampāyana reports an instruction emphasizing dāna and tyāga: the ideal response at life’s end (or in a dharmic culmination) is to relinquish household goods and wealth through gifting, expressing final non-attachment.