Shloka 9
Brāhmaṇa-Dharma, Āśrama Eligibility, and the Primacy of Rāja-Dharma (Śānti Parva 63)
वृद्धा कृषिवणिक्त्वेन जीवसंजीवनेन च । वेत्तुमहसि राजेन्द्र स्वाध्यायगणितं महत्,राजेन्द्र! वैश्यकी व्याज लेनेवाली वृत्ति, खेती और वाणिज्यके समान तथा क्षत्रियके प्रजापालनरूप कर्मके समान ब्राह्मणोंके लिये वेदाभ्यासरूपी कर्म ही महान् है--ऐसा तुम्हें समझना चाहिये
vṛddhā kṛṣivaṇiktvena jīvasaṃjīvanena ca | vettum arhasi rājendra svādhyāyagaṇitaṃ mahat ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “ข้าแต่ราชาเอก ผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ พึงเข้าใจดังนี้: ดังที่วิศยะมีทางเลี้ยงชีพอันใหญ่คือการให้กู้ดอกเบี้ย การกสิกรรม และการค้า และดังที่กษัตริย์กษัตริยะมีหน้าที่คุ้มครองและปกครองประชาราษฎร์ ฉันใด สำหรับพราหมณ์ กรรมอันยิ่งใหญ่แท้คือสวาธยายะ—การศึกษาและสาธยายพระเวท—ฉันนั้น”
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma through role-based duties: livelihood and social function differ by varna, and for Brāhmaṇas the highest, defining work is svādhyāya—disciplined Vedic study and recitation—paralleling the Vaiśya’s economic occupations and the Kṣatriya’s duty of protecting subjects.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Yudhiṣṭhira addresses the senior authority (Bhīṣma) and articulates a comparison of occupational duties, emphasizing that Brāhmaṇas are primarily sustained and defined by sacred learning (svādhyāya), just as other social orders are defined by their respective functions.