Shloka 22
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीदिदम् नाहोंडसि भगवन्नद्य वक्तुमेवंविधं वच: । ब्राह्मणापसद ं पुत्र प्राप्स्यसीति हि मां प्रभो,पतिके ऐसा कहनेपर महाभागा सत्यवती उनके चरणोंमें सिर रखकर गिर पड़ी और काँपती हुई बोली--'प्रभो! भगवन्! आज आप मुझसे ऐसी बात न कहें कि तुम ब्राह्मणाधम पुत्र उत्पन्न करोगी”
papāta śirasā tasmai vepantī cābravīd idam | nāhaṃ ’ḍasi bhagavann adya vaktum evaṃvidhaṃ vacaḥ | brāhmaṇāpasadaṃ putra prāpsyasīti hi māṃ prabho ||
นางสั่นเทา ก้มศีรษะลงแล้วล้มกราบแทบพระบาท พลางทูลว่า— “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าแต่ผู้เจริญ! วันนี้ขออย่าตรัสถ้อยคำเช่นนั้นแก่ข้าพระองค์เลยว่า ‘เจ้าจักได้บุตรผู้เป็นความอัปยศในหมู่พราหมณ์’”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of speech: harsh or dishonoring words can wound deeply, especially when they imply adharma or social-spiritual degradation. It also reflects the dharmic concern for progeny and reputation within varṇa-āśrama norms.
Satyavatī, distressed by Vāyudeva’s statement implying she would bear a ‘brāhmaṇāpasada’ son, bows down in fear and humility and begs him not to utter such a prediction or insult.