Shloka 42
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
वीरणकश्चाप्यधीत्यैनं रैभ्याय मुनये ददौ । रैभ्य: पुत्राय शुद्धाय सुव्रताय सुमेधसे
vaiśampāyana uvāca |
vīraṇakaś cāpy adhītyainaṃ raibhyāya munaye dadau |
raibhyaḥ putrāya śuddhāya suvratāya sumedhase ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “วีรณะเอง ครั้นได้ศึกษาโอวาทนี้แล้ว ก็ถ่ายทอดให้แก่มุนีไรภยะ ไรภยะจึงสอนแก่บุตรของตน—ผู้บริสุทธิ์ในจรรยา มั่นคงในวัตร และเปี่ยมด้วยปัญญาอันประเสริฐ ดังนี้ ‘สาตวตธรรม’ ซึ่งกล่าวกันว่าออกจากพระโอษฐ์ของนารายณ์ ได้สืบทอดไปยังผู้ควรรับ แต่เมื่อกาลล่วงไป ก็กลับถูกปกคลุมเลือนหายอีกครั้ง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that sacred dharma—here identified as Sātvata dharma associated with Nārāyaṇa—must be preserved through disciplined study and responsible transmission to qualified, ethically pure recipients (śuddha, suvrata, sumedhas).
Vaiśampāyana recounts a chain of transmission: Vīraṇaka learns the doctrine and teaches it to the sage Raibhya; Raibhya then teaches it to his worthy son. The broader context notes that despite such transmission, the teaching later becomes obscured or lost.