Shloka 41
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
सनत्कुमारादपि च वीरणो वै प्रजापति: । कृतादौ कुरुशार्दूल धर्ममेतदधीतवान्,नरेश्वर! तत्पश्चात् भगवान् सनत्कुमारने उनसे उस सात्वत-धर्मका उपदेश ग्रहण किया। कुरुश्रेष्ठ! सनत्कुमारसे वीरण प्रजापतिने कृतयुगके आदिमें इस धर्मका उपदेश ग्रहण किया
sanatkumārād api ca vīraṇo vai prajāpatiḥ | kṛtādau kuruśārdūla dharmam etad adhītavān, nareśvara | tatpaścāt bhagavān sanatkumāraḥ naraśvarāya etat sātvata-dharma-upadeśaṃ prāha | kuruśreṣṭha! sanatkumārāt vīraṇa-prajāpatinā kṛtayugasya ādau asya dharmasya upadeśaḥ gṛhītaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้พยัคฆ์แห่งวงศ์กุรุ โอ้พระราชา! ในปฐมกาลแห่งกฤตยุค ประชาปติผู้มีนามว่า วีรณะ ได้ศึกษา ‘ธรรม’ นี้จากสันตกุมารโดยตรง ครั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้า สันตกุมาร จึงทรงถ่ายทอดคำสอนแห่ง ‘สาตวตธรรม’ นั้นสืบไป โอ้ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ จากสันตกุมารนี่เอง ประชาปติวีรณะได้รับโอวาทแห่งธรรมนี้ในกาลแรกเริ่มของกฤตยุค”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the authority of Dharma through an ancient lineage of transmission: Sātvata-Dharma is presented as a venerable teaching received at the very dawn of the Kṛta-yuga, underscoring its timeless ethical and spiritual legitimacy.
Vaiśampāyana describes how the teaching was handed down: Sanatkumāra instructed Vīraṇa Prajāpati at the beginning of the Kṛta age, and this tradition of instruction is being recalled to validate the doctrine being discussed in the Śānti Parva.