Shloka 76
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
स निमज्जति कालस्य यदैकत्वं न बुध्यते । उनन््मज्जति हि कालस्य समत्वेनाभिसंवृत:
sa nimajjati kālasya yadaikatvaṁ na budhyate | unmajjati hi kālasya samatvenābhisaṁvṛtaḥ ||
เมื่อยังไม่ตื่นรู้ถึงความเป็นหนึ่งเดียว (กับอาตมันสูงสุด) เขาย่อมจมอยู่ใต้ฤทธิ์แห่งกาล; แต่เมื่อถูกห่อหุ้มด้วยความเสมอภาค เขาย่อมผุดขึ้นเหนือกาล.
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Failure to realize one’s unity with the Supreme leads to being overwhelmed by Time (mortality, change, suffering). Equanimity (samatva) grounded in right knowledge enables one to transcend Time’s sway.
In a didactic discourse within the Śānti Parva, Yājñavalkya explains the spiritual condition of the jīva: ignorance of oneness causes ‘submergence’ in kāla, while the cultivation of even-minded wisdom brings ‘emergence’—a metaphor for liberation.